يك رنگى و يكتائى بايد. و آشنائى سوى روشنائى بايد، اين كلمه از دو حال بيرون نيست و اين معنى از اين دو افزون نه، اگر مرد بصفت اوست، مرد «انا، انت» اوست و چون مرد درويش باشد يا در صفت خويش باشد مرد «انا» بصفت قدم باشد بى‌علت اين خواطر و بى‌شركت آدمى باشد.

تا مرد در صفت هستى باشد ميگويد:

من منم، من را بمن راه نيست و چون مرد بصفت نيستى شود و حق، گويد: من منم، كس از من آگاه نيست.

و گفته‌اند: اشاره باتحاد است (شطحيات ص ٦١٥).

در شرح شطحيات گويد: در انائيّت سخن از اتحاد كردند و از غير حريت حديث كردند و سخن از عبوديت نكردند لاجرم، غير از ازل ايشان را سياست كرد و غير كبريا ايشان را بلاكش شد «سبحان- الذى شرف اوليائه بكشف الاسرار» (شطحيات ص ٦).

شاعر گويد:

در عشق تو خوشدلى زمن بيزار است‌

رو شاد نشين كه بر مرادت كارست‌

تو كشتن من ميطلبى اين سهل است‌

من وصل تو ميجويم اين دشوار است‌