معفو عنه باشد فحينئذ آيه مخصوص باشد و مشروط به اينكه اگر صاحبش توبه نكند و ايزد تعالى عفو ننمايد جزاى آن ببيند چنان كه باين مفسر شد، از ابن عباس مروى است كه هيچ مؤمنى و كافرى نباشد كه در دنيا خير و شرى بكند مگر كه خداى تعالى در قيامت عمل وى را بوى نمايد اگر بدى باشد پريشان و غمگين شود و اگر نيكى باشد خوشحال گردد اما سيئات مؤمن را بيامرزد و حسنات او را مزد دهد و حسنات كافر را رد كند و بسيئات معذب سازد، و محمّد بن كعب ذكر كرده است كه معنى آنست كه هر كه در دنيا مثقال ذره نيكى كند و او كافر باشد جزا يابد در نفس و مال و فرزند تا چون از دنيا برود بر او هيچ خيرى نباشد و اگر مثقال ذره‌اى بدى كند و او مؤمن باشد در دنيا عقوبت يابد بحادثه كه بوى رسد در نفس و مال و اهل تا چون از دنيا مفارقت كند او را هيچ فعل بدى نباشد، و در خبر آمده كه چون اين آيه نازل شد بعضى از صحابه گفتند يا رسول اللَّه اين كار عظيمست كه بهر مثقال ذره‌اى از عمل كه از ما صادر شده باشد حساب كنند فرمود مكارهى كه در دنيا بشما مى‌رسد از رنج و بيمارى و مصيبت در برابر مثاقيل شر شما است و اما مثاقيل خير مدخر است تا روز قيامت بشما دهد.

سورة العاديات‌

مدنى است نزد ابن عباس و قتاده و نزد بعضى مكى است و عدد آيات آن يازده است باجماع امت.

ابى بن كعب از حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت كرده كه هر كه اين سوره را قرائت كند بعدد هر كه بيتوته كرده باشد بمزدلفه و در جمع حاضر شده ده حسنه براى او بنويسند و سليمان بن خالد از حضرت ابى عبد اللَّه صلوات اللَّه عليه روايت كرده كه هر كه و العاديات بخواند و بر آن مداومت كند حضرت حق سبحانه و تعالى او را در روز قيامت با امير المؤمنين عليه السّلام مبعوث سازد و از رفقاى آن حضرت عليه السّلام باشد و از جلساى او در جنت عدن.

و چون اين سوره در ذكر قيامت و جزاى اعمال است هم چنان كه سورة الزلزال از اينجهت اين را بآن متصل ساخت و فرمود كه:

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ در بعضى تفاسير آورده‌اند كه حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله منذر بن عمرو انصارى را با خيلي از صحابه بقبيله‌اى از كنانه فرستاد و فرمود بايد كه فلان روز بوقت صبح بديشان رسيد و غارت كنيد