تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٧١ - سوره الانفطار(٨٢) آيات ١ تا ٩
گذاشته تو مرا مغرور ساخت، و يحيى بن معاذ رازى چون باين آيه رسيدى گفتى (الهى غرنى بك سترك على) اگر بار اول مرا رسوا كردى زهره آن نداشتم كه من بعد معصيتى كنم و بروايتى ديگر (غربى بك برك سالفا و آنفا) و از حضرت امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه مأثور است كه
الانسان مغرور بالسر عليه و مستدرج بالاحسان اليه
و قال بعضهم (غرنى حلمك) و اين بر سبيل اعترافست بخطاء در اغترار بستر يا بحلم نه بطريق اعتذار هم چنان كه مظنه طماعست و در روايت آمده كه نزول اين آيه در شأن ابى الاشدين است كه حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله را بيازرد و عقوبتى بدو نرسيد و او باهمال الهى مغرور شد حق سبحانه فرمود كه اى كافر ترا چه چيز مغرور گردانيد كه از عذاب خدا ايمن شدى، و نزد اكثر مفسران آنست كه خطاب عام است مر آدميان را يعنى اى آدمى چه چيز ترا مغرور ساخت تا عاصى شدى بخداى و دلير گشتى در نافرمانى، از ابن عباس مرويست كه هيچ بندهاى نباشد الا كه روز قيامت حق سبحانه باو خطاب كند كه
يا بن آدم ما غرك بى
چه چيز ترا بمن مغرور گردانيد و از عبد اللَّه بن مسعود منقولست كه (ما منكم من أحد الا سيخلو اللَّه به يوم القيمة فيقول يا بن آدم ما غرك بى، يا بن آدم ما ذا عملت فيما علمت يا بن آدم ما ذا أجبت المرسلين) نباشد از شما كسى مگر كه حق سبحانه در روز قيامت در خفيه او را گويد اى فرزند آدم چه چيز ترا بمن مغرور گردانيد چه كردى بآنچه دانستى و چه جواب پيغمبران دادى.
شيخ منصور عمار گفته كه اگر خداى از من اين سؤال كند گويم (غرنى كرمك) در معالم التنزيل آورده كه ابو بكر وراق و ابو الفضل عابد و غير آن از اهل اشاره ميگويند تخصيص ايراد اسم كريم در اين محل از همه اسماء گوئيا بجهت تلقين است بنده را تا گويد (الهى غرنى كرمك حين قلت بربك الكريم) فريفته شدم بكريمى تو كه بعد از (ما غرك) گفته بودى و در خبر است كه حضرت امير المؤمنين صلوات عليه غلام خود را مكرر آواز داد غلام ميشنيد و جواب نميداد فرمود كه اى غلام چرا ميشنيدى و جواب نميدادى گفت (لثقتى بحلمك و امنى من عقوبتك) از براى آنكه بحلم تو واثق بودم و از عقوبت تو ايمن امير المؤمنين عليه السّلام را جواب وى خوش آمد و او را آزاد كرد و بدانكه علما را در معنى كريم اختلافست فقيل هو المنعم الذى كل افعاله احسان و انعام لا يجلب به نفعا و لا يدفع ضرا. و قيل هو الذى يعطى ما عليه و ما ليس عليه و لا يطلب ماله، و قيل هو الذى يقبل اليسير و يعطى الكثير، و قيل الجواد المفضل، و قيل إن من كرمه سبحانه انه لم يرض بالعفو عن السيئات حتى يبدلها بالحسنات، حاصل كه حق سبحانه در روز محشر بانسان گويد كه چه چيز ترا مغرور ساخت بخداوند خود.