تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٤٥ - سوره النازعات(٧٩) آيات ٣٠ تا ٣٩
(٢٦)- إِنَّ فِي ذلِكَ بدرستى كه در گرفتن فرعون لَعِبْرَةً هر آينه پندى است و اعتبارى لِمَنْ يَخْشى مر كسى را كه از شأن او باشد كه بترسد تا از نافرمانى مجتنب شده سر بر خط فرمانبردارى نهد، و چون حق سبحانه ذكر معجزات موسى عليه السّلام نمود و امتناع فرعون از آن و معاقب شدن وى بسبب آن بعد از آن بجهت تذكير منكران بعث و اظهار قدرت خود بر اعاده ميفرمايد كه:
(٢٧)- أَ أَنْتُمْ آيا شما منكران حشر و نشر أَشَدُّ سختتريد و دشوارتر نزد خداى تعالى خَلْقاً از روى آفريدن أَمِ السَّماءُ يا آسمان باين عظمت و چون شما ميدانيد كه آسمان باعظم جثه و رفعت آفريده خداست پس چگونه او قادر نباشد كه بار ديگر شما را بيافريند، بعد از آن در بيان كيفيت خلق آسمان ميفرمايد كه بَناها بنا كرد آن را باين طريق كه:
(٢٨)- رَفَعَ سَمْكَها برداشت سقف آن را يعنى مقدار ذهاب آن را از زمين در سمت علو مدورّ و مرفوع گردانيد كه آن مسير پانصد ساله راه هست فَسَوَّاها پس تسويه فرمود آن را بىقصور و تفاوت فتور و آن را كامل ساخت بآنچه موجب صلاح آن است از كواكب و تداوير و غير آن:
(٢٩)- وَ أَغْطَشَ و تاريك ساخت لَيْلَها شب آن را وَ أَخْرَجَ و بيرون آورد ضُحاها روشنى آفتاب آن را كقوله وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها مراد به اين روز است و اضافه ليل و ضحى بسماء بجهت آنست كه حدوث آنها بسبب حركت فلك است چه طلوع آفتاب و غروب آن كه موجب ليل و نهار است منوط بآن حركتست.
(٣٠)-
وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ و زمين را بعد از آفريدن آسمان دَحاها بگسترد و منبسط ساخت بجهت آرام گرفتن خلايق در آن، جمهور علماء بر آنند كه آفرينش زمين پيش از خلق آسمانست و گستردن آن بعد از آن چنان كه در روايت ثابت شده كه حق سبحانه زمين را بيافريد و همه را در زير كعبه جمع كرد و بعد از آن آسمان را بيافريد و جبرئيل عليه السّلام را
|
اين أنا هو بود در سراى فضول |
نه ز رأى اتحاد و از حلول |
|