تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٠١ - سورة القدر
عفريه كه بمعنى قلنسوه خروس است و جمع آن عفاريه و اينقول ابى عبيده است، و نزد كسايى واحد آن زبنى است يعنى منسوب بزبن و اصل آن زبانىّ است بتشديد و تاء عوض ياء محذوف و بهر تقدير مراد ملائكه عذابند كه بشدت و دفع تمام كفار را بدوزخ اندازند، و ابن عباس از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نقلكرده كه
لو دعا ناديه لاخذته الزبانية من ساعته عيانا
اگر ابو جهل اهل مجلس خود را ميخواند هر آينه زبانيه او را ميگرفتند بمعاينه و در ساعت هلاك ميكردند، قوله:
(١٩)- كَلَّا نيز براى ردع قول ناهى است يعنى بايد كه ابو جهل از اينقول باطل باز ايستد كه نه چنانست كه او ميگويد و تصور ميكند لا تُطِعْهُ فرمان مبر او را اى محمّد بر ترك نماز كقوله فَلا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ يعنى بر مخالفت او ثابت قدم باش وَ اسْجُدْ و سجده كن خداى را يعنى بر سجود خداى استمرار نماى مراد امر است بر دوام نماز وَ اقْتَرِبْ و نزديك شو بپروردگار خود بوسيله طاعت مراد قرب منزلتست و مكانت، عبد اللَّه مسعود از حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت كرده كه آن حضرت فرمود
أقرب ما يكون العبد من اللَّه اذا كان ساجدا
وقتى بنده بپروردگار خود نزديك باشد كه در سجود باشد، و نزد علماى ما رضوان اللَّه عليهم مراد امرست بسجده كردن در وقت تمام شدن قرائت سوره و اين سجود فرضست و از عزايم اربعست، و عبد اللَّه ابن سنان از ابى عبد اللَّه عليه السّلام روايت كرده
العزائم الم تنزيل، و حم سجده، و النجم اذا هوى، و اقرأ باسم ربك، و ما عداها فى جميع القرآن مسنون و ليس بمفروض.
و در فتوحات مكيه اين را سجده قرب گفته و اقتراب.
سورة القدر
مكيست و نزد بعضى مدنى و بعدد مكى و شامى شش آيه است و پنج است نزد غير ايشان و اختلاف در آيه لَيْلَةِ الْقَدْرِ ثالث است كه مكى و شاميست.
ابى بن كعب از حضرت پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله روايت كرده هر كه اين سوره بخواند هم چنان باشد كه تمام ماه رمضان روزه داشته و ليلة القدر را در طاعت و عبادت احياء كرده و حسين ابن ابى العلاء از ابو عبد اللَّه عليه السّلام روايت كرده كه هر كه إِنَّا أَنْزَلْناهُ را در فريضه از فرايض قرائت كند منادى از جانب الهى ندا كند
يا عبد اللَّه قد غفر لك ما مضى فاستأنف العمل
اى بنده خدا جميع گناهان گذشته تو آمرزيده شد عمل از سرگير، سيف بن عميره از حضرت ابو جعفر عليه السّلام روايت كرده هر كه إِنَّا أَنْزَلْناهُ را بجهر بخواند هم چنان باشد كه شمشير كشيده باشد در راه خدا، و هر كه آن را به پنهانى قرائت كند همچه كسى باشد كه در خون خود غلطيده باشد در راه خدا