تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٢٤ - سوره النبإ(٧٨) آيات ١ تا ٩
ميگروند اگر بقرآن نگرويدهاند كه معجزيست مشتمل بر حجج واضحه و معاني لايحه و در خبر آمده كه بعد از خواندن اين آيه بايد گفت آمَنَّا بِاللَّهِ.
الجزء الثلاثون من الاجزاء الثلاثين
سورة عم
و اين سوره را سورة النبأ و سورة المعصرات نيز گويند، و بعضي آن را سورة التساؤل ميخوانند و در مكه نزول اجلال يافته و عدد آيات آن چهل و يكست نزد مكى و بصرى، و چهل نزد غير ايشان و اختلاف در آيه عَذاباً قَرِيباً است كه مكيست و بصرى.
ابي بن كعب از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت كرده كه هر كه عم يتساءلون بخواند حق سبحانه او را در روز قيامت شراب سرد و خنك بياشاماند، و مروى است از ابو عبد اللَّه عليه السّلام كه هر كه عم يتساءلون را قرائت نمايد و بدان هر روز مداومت كند از آن سال بيرون نيايد تا آنكه بشرف زيارت بيت اللَّه الحرام مشرف شود.
و بدانكه چون حق سبحانه و تعالى ختم اين سوره نمود بذكر قيامت و وعيد مكذبان افتتاح اين سوره نيز بذكر آن و بيان دلايل قدرت خود بر بعث و نشر نمود و فرمود كه:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ آوردهاند كه چون پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم دعوت آشكارا كرد و قرآن بر مردمان خواند و بروز قيامت بيم فرمود كفار در نبوت آن حضرت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و نزول قرآن و وقوع بعث اختلاف كردند و از يكديگر مىپرسيدند و يا از پيغمبر و مؤمنان پرسش مىنمودند حق سبحانه از تساؤل ايشان خبر داد كه:
(١)- عَمَّ يَتَساءَلُونَ از چه چيز مىپرسند كفار مكه يكديگر را، اصل اينكلام عن ما بوده
قرآن خبر داده و در هر موضوعى كه سخن گفته است از توحيد و نبوت و معاد و بعث و حشر و نشر و ثواب و عقاب و دوزخ و گذشته و آينده و آنچه از مغيبات بشمار ميآيد راجع بدستگاه آفرينش و كيفيت خلقت آسمانها و ستارگان و انواع مخلوقات ارضى و نسبت باحكام و شرايع دينى و غير ذلك همه بر حق و صدق و صواب است معارف قرآن بدلائل محكمه قطعيه مبرهن و كثيرى از احاديث آن را علوم و كشفيات امروزى تأييد نموده و روشن ساخته است پس آنكه بدين احاديث متقنه قرآن ايمان نياورد بكدام حديثى ايمان خواهد آورد وجه دوم (و هو الاظهر) آنست كه ضمير راجع بقرآن باشد يعنى هر كه بدين قرآن كه مشتملست بر وجوه اعجاز و جامع است جميع علوم و معارف و حكم و اخلاق و آداب را ايمان نياورد پس بطور يقين بهيچ كتابى و سخنى ايمان نخواهد آورد.