تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٤٠ - سورة الهمزه

در دنيا و رغبت در آخرت‌ وَ تَواصَوْا و وصيت نموده‌اند همدگر را بِالصَّبْرِ بصبر بر تحمل مشاق طاعت يا از معصيت يا بشكيبايى بر بليت و مصيبت، اين از عطف خاص است بر عام بجهت مبالغه مگر آنكه عمل مخصوص باشد بچيزى كه مقصور بود بر كمال صاحب خود و شامل اكمال غير نبود، و ذكر سبب ربح دون خسران بجهت اكتفاء است ببيان مقصود و اشهار بآنكه ما عداى اين مؤدى بخسران و نقص حظ است يا بجهت تكرم و تفضل حقتعالى است چه ابهام در جانب خسر كرم و فضل است از او سبحانه و نزد بعضى مراد از انسان ابو جهل است يا وليد بن مغيره يا ابو الاشدين كه مى‌گفتند محمّد و اصحاب او زيان كردند كه دين پدران خود را گذاشتند و از عبادت بتان دست باز داشتند حق سبحانه فرمود كه زيانكار آن كس است كه بت پرستد و متابعت شيطان كند نه آنكه ايمان آورد و بر اعمال خير و افعال شايسته اقدام نمايد چه او رابح و قابض است بسعادت دنيا و آخرت و مقرب درگاه حضرت عزت، و گفته‌اند كه معني آيه آنست كه آدمي در زيانكاريست كه هر مدت كه بر او مى‌گذرد عمرش ناقص مى‌شود و ضعف او مي‌افزايد تا پير مى‌شود و عملش ضايع مى‌گردد مگر مؤمنان كه چون پير شوند و قوتشان ساقط گردد همان عمل كه در جواني كرده باشند در نامه اعمال ايشان مى‌نويسند، ابى بن كعب فرموده كه من تفسير اين سوره را از حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم پرسيدم فرمود و العصر سوگند است بآخر روز به آنكه ابو جهل در خسارتست مگر مؤمنان كه عمل صالح كرده‌اند يعنى اهل البيت كه على بن ابى طالب است و آل اطهار او عليهم السّلام و متابعان ايشان كقوله تعالى‌ إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَواصَوْا بِالْحَقِ‌ يعنى بولاية على بن ابى طالب كه الحق مع على و على مع الحق‌ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ يعنى بصبر بر اذيتى كه از اعداى آل محمّد بر ايشان رسيد، و بدانكه در اين سوره اعظم دلالت است بر اعجاز قرآن چه با وجود قلت حروف دلالت مى‌كند بر جميع آنچه محتاجند آدميان بآن از علم و عمل، در وجوب تواصى بحق و صبر اشارتست بامر معروف و نهى از منكر پس اين سوره داعى است بر توحيد حقتعالى و تصديق بنبوت انبياء و ولايت و امامت اوصياء و اداى جميع واجبات و مندوبات و اجتناب از همه مقبحات و من جميع الوجوه توجه نمودن بطاعت قاضى الحاجات.

سورة الهمزه‌

مكيست و نه آيت است باجماع.

ابى بن كعب از حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت كرده كه هر كه اين سوره را بخواند حقتعالى‌