تعصّبات و قبيله‌ای آن ـ خواه ناخواه ـ بر احكام تأثير می‌گذاشت و مردم را از اهل بيت دور می‌ساخت و در نتيجه ، آنان از مصدر صحيح قانون گذاري اسلامي ـ كه همان سنّت نبوي است ـ دور می‌ماندند ؛ چنان كه امروزه شاهدِ آنیم .

اگر در احاديث پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و ائمّه ٤ به دقّت بنگريم ، درمي‌يابيم كه بر جمله «ضلال» (كه مقصود دور شدن از صراط مستقيم است) تأكيد شده است .

‌— در «رزيّة يوم الخميس» پيامبر فرمود : ائتوني بِدَواة أَكْتُبُ لَكُم كتاباً لَنْ تَضِلُّوا بَعْدي أَبَداً ؛[١٣٣] دواتي برايم بياوريد تا كتابي برايتان بنويسم كه بعد از من هرگز گمراه نشويد .

— در حجّة الوداع فرمود : ما إن أخذتُم بهما لن تضلّوا ؛[١٣٤] مادامي كه به قرآن و عترت دست آويزيد ، هرگز گمراه نخواهيد شد .

— آن گاه كه عُمَر جوامعي از تورات را پيش پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم آورد ، فرمود : والذي نفسي بيده ، لو أنّ موسى أصبح فيكم ثمّ اتّبَعْتُموه وتركتموني لَضَلَلْتُم ؛[١٣٥] سوگند به آن كه جانم به دست اوست ، اگر موسي هم اكنون زنده شود و به ميانتان آيد و شما او را بپيرويد و مرا واگذاريد ، البته گمراه خواهيد شد .

اين مفهوم ، در سخن اهل بيت علیهم السلام نيز آمده است و در خطبه حضرت فاطمه زهرا٢ و كلمات آن حضرت ـ به صراحت ـ ديده می‌شود .

[١٣٣] . صحيح بخاري ٤: ١٦١٢، باب مرض النبي ووفاته، حديث ٤١٦٨؛ صحيح مسلم ٣: ١٢٥٩، باب ترك الوصيّة، حديث ١٦٣٧ -

[١٣٤] . مسند احمد ٣: ٥٩، حديث ١١٥٧٨؛ سنن ترمذي ٥: ٦٦٢، حديث ٣٧٨٦؛ المعجم الأوسط ٥: ٨٩، حديث ٤٧٥٧؛ مستدرک حاکم ٣: ١١٨، حديث ٤٥٧٧ -

[١٣٥] . مصنّف عبدالرزّاق ٦: ١١٣، حديث ١٠١٦٤؛ مسند احمد ٣: ٤٧٠؛ سنن دارمی ١: ١٢٦، حديث ٤٣٥ -