مكتب تعبّد محض ، اجماع دارد بر اينكه موضوع خمر توسعه دارد و آنچه را كه طبيعتِ آن سُكر آور است (و انسان را از حالِ عادي خارج می‌سازد) در بر می‌گيرد ، هرچند نوشيدن اندكِ آن شخص را مست نسازد .

امّا پیروانِ مكتب رأي و اجتهاد ، در اين مسئله به اختلاف شديدي افتاده‌اند ؛ شافعيان و مالكيان و بعضي ديگر با مكتب تعبّد محض همسويند و بر اين باورند كه هر مُسكري حرام است ؛ چراكه «مُسكر» اسم جامع براي هر چيزي است كه طبيعتِ آن مستي آور باشد ، هرچند اندكي از آن مستي نياورد .

ابن حجر در سبل السلام می‌نويسد :

شافعيان و مالكيان و ديگران به حرمت هر مُسكري معتقدند ؛ خواه از آب انگور باشد يا از كشمش به دست آيد . خوردن چيزي كه طبيعت مستي آور دارد ، به طور مطلق جايز نمی‌باشد ، هرچند اندك باشد و مستي نياورد .[٦٨٣]

و بعضي از ايشان شرب نبيذ را ـ كه اندك آن انسان را مست نمی‌سازد ـ جايز می‌دانند ، و كساني چون ابراهيم نخعي ، سُفيان ثَوري ، ابن اَبي ليلا ، شريك ، ابن شُبْرُمَه ، ابو حنيفه و ديگر فقهاي كوفي و بيشتر علماي بصري ، آشاميدنِ زياد نبيذ را حرام نمی‌شمارند ؛ چراكه می‌گويند :

آنچه در ديگر نبيذهاي مست كننده حرام است ، خودِ سُكر (مستي) است نه عينِ آن [و آبِ كشمشي كه در خارج هست] .[٦٨٤]

[٦٨٣] . سبل السلام ٤: ٣٣ -

[٦٨٤] . بداية المجتهد ١: ٣٤٥ -