هاشميان رسول خدا را وانگذاردند و او را تسليم دشمن نكردند ، بلكه سپر حفاظتي او بودند و تا آخرين لحظه حيات پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم از آن حضرت دفاع كردند .

چنان كه عرب (با انسجام و اتحاد) عليه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم جنگ‌ها را سامان دادند ، قريش ـ پس از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم ـ بر ستيزه جويي و نابود سازي اهل بيت آن حضرت ، با هم همدست شدند . آنچه را در عهد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم اعلان كردند ، بعد از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم توسعه يافت و استوار گرديد ؛ چراكه آنان به مشروعيتِ رأي ، مصلحت شناسي ، درك ملاك‌های احكام ، نهي از تدوين ـ و ديگر معيارهاي نوپيدا ـ قائل بودند .

مي دانيم كه همه این‌ها بعدها عملي گرديد با اينكه می‌گفتند : «رسول خدا هيچ كس را جانشين خود نگمارد» ولايت عهدي ، با استناد به فعل ابوبكر در جانشين ساختن عُمَر مشروعيت يافت . تدوين به جهت كراهتِ عُمَر ، مكروه و منفور بود و چون ابن عبدالعزيز به آن اقدام كرد ، جايز گرديد .

با پيروي از عملكرد ابوبكر و عُمَر ، به عدم اجتماع نبوّت و امامت قائل شدند و اينكه رسول خدا ارث بر جاي نگذارْد .

بجاست ـ در اينجا ـ سخن امام علی علیه‌السلام را هنگامي كه با عثمان بيعت شد ،

[٢٩٢] . سنن ابي داود ٣: ١٤٦، حديث ٢٩٨٠؛ سنن نسائي (المجتبي) ٧: ١٣٠، حديث ٤١٣٧ (متن از اين مأخذ است)؛ مسند ابي يعلي علیه‌السلام٣: ٧٣٩٦ ـ ٧٣٩٩ -