يافت . وي صاحب تصانيف بديعي است كه به حدود ٢٠٠ اثر می‌رسد .[٦٣٢] رياستِ متكلمان شيعه به او رسيد ، در علم كلام بر مذهب اصحابش ، پيشگام گشت ، تيزبين و حاضر جواب بود و حافظه‌ای نيرومند داشت ،[٦٣٣] وي در خانه‌اش در «دَرْب رياح»[٦٣٤]مجلسی مناظره‌ای به پا كرد كه همه عالمان در آن حاضر می‌شدند[٦٣٥] و با اهل هر عقيده‌ای با شكوه و عظمت ـ در دولت آل بويه ـ مناظره می‌كرد .[٦٣٦]

شيخ مفيد ، در انواع مباحث كلامي ، در [مذهب] اعتزال و ادبيات چيره دست بود . ابن اَبي طَي در «تاريخ الإماميّة» شرح حال او را به تفصيل می‌آورد و می‌گويد :

وي در همه فنون يگانه روزگار خويش به شمار می‌آمد : در اصول دين و اصول فقه ، در فقه ، اخبار ، رجال ، تفسير ، نحو و شعر .

نفس قوي ، كارهاي نيك فراوان ، افتادگي زياد ، نماز و روزه فراوان از ويژگي‌های اوست . وي جامه‌ای خشن می‌پوشيد [٦٣٧]

و امّا شيخ محمّد بن حسن طوسي ، بزرگ طائفه شيعه در زمان خود بود . داراي تصانيفي است . دو تا از كتاب‌های او ، جزو كتب اربعه شيعه اماميه می‌باشد :

[٦٣٢] . لسان الميزان ٥: ٣٦٨ -

[٦٣٣] . الفهرست (ابن نديم): ٢٥٢ -

[٦٣٤] . نام يكي از محلاّت قديم بغداد (م) .

[٦٣٥] . المنتظم ٨: ١١ -

[٦٣٦] . مرآة الجنان (يافعي) ٣: ٢٨؛ شذرات الذهب ٢: ٢٠٠ -

[٦٣٧] . سير اعلام النبلاء ١٧: ٣٤٤ -