این‌ها نمونه‌هایی اندك از تعاليم و معارفي است كه در كتاب امام علی علیه‌السلام آمده است ، قصد ما آوردن فهرستِ دقيقي از مطالب اين كتاب در ميانِ مصنّفات شيعه و احاديث نبود ، بلكه می‌خواستيم تضاد ميان دو مكتب فقهي را بنمايانيم و اختلافي كه پس از ماجراي خلافت ، ميان مسلمانان پديد آمد .

با اشاره به اين نكته كه مکتبِ تعبّد محض به كتاب امام علی علیه‌السلام تمسّك می‌كرد تا بر اصالتِ خويش برهان آورد و بيان دارد كه آموزه هايش از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و وحي سرچشمه می‌گيرد .

به همين جهت بود كه اين كتاب از سوي مانعانِ تدوين سانسور می‌شد تا آنجا كه [بعدها] بعضي احكام آن را ناآشنا و عجيب دانستند ؛ چراكه تا آن زمان به گوششان نخورده بود .

امام علی بن ابی طالب ١

كتابتِ امام علی علیه‌السلام تنها در آنچه رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم املا كرد ، منحصر نمی‌شود . آن حضرت كتاب‌های ديگري نيز نوشت كه از علم پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم مايه می‌گرفت . سيّد مرتضي (م٤٣٦ﮪ ) كتاب المحكم والمتشابه في القرآن[٤٠٩] و اَشعري قمي (م١٠٣ﮪ ) كتاب ناسخ القرآن ومنسوخه[٤١٠] را به امام علی علیه‌السلام منسوب می‌سازند .

حافظ ابن عُقده كوفي (م ٣٣٣ﮪ) حدود٦٠ نوع از انواع علوم قرآن را براي

[٤٠٩] . بنگرید به، الذريعه ٢٠: ١٥٤ ـ ١٥٥ -

[٤١٠] . رجال نجاشي: ١٧٧، رقم ٤٦٧؛ الذريعه ٤: ٢٧٦؛ بحار الأنوار ٣٢و١٥: ١ (و جلد ٨٤، ص٣٨٢، و جلد ٩٢، ص٤٠ و٦٦) .