امام جواد ١ مسيرتدوين وحفظ مدوَّنات (وسعي فراوان براي ضبط و ماندگاري آن‌ها) را ادامه داد . مأمون عبّاسي مجالس مناظره‌ای را سامان داد تا آن حضرت را با دليل و برهان به زانو درآورد يا به لحاظ خُردسالي‌اش از شأنِ علمي امام بكاهد ، ليكن در اين كار ناكام ماند و نتيجه عكس داد ؛ چراكه امام ١ با علم و دانايي [خدادادِ] خويش ، فقها وعموم مسلمانان را مات ومبهوت ساخت . اهتمامِ آن حضرت به مسائلِ اعتقادي در كنار توجّه به فقه و تدوين حديث (به جهت شرايطی كه امام در آن می‌زيست) مشهور است .

امام جواد ١ تلاش‌های خود را بر اداره مجالس مناظره و رد و بدل مطالبِ علمي منحصر نساخت ، بلكه مسير توثيق [و مستند ساختنِ] منقولات را ادامه داد . آن حضرت به كتاب امام علی علیه‌السلام و آنچه از امام باقر و صادق ١ نقل می‌شد ، اطلاع كامل داشت .

محمّد بن حسن بن اَبي خالد می‌گويد :

به ابو جعفر دوم (يعنی امام جواد) گفتم : فدايت شوم! مشايخ ما از امام باقر و صادق ١ روايات زيادی ستاندند ، ولی چون تقيه شديد بود كتاب‌هاشان را پنهان داشتند و از ايشان روايت نشد (يعنی واسطة بين ما و آن‌ها از میان رفت) هنگامي كه درگذشتند ، كتاب‌ها به دست ما رسيد [چه كنيم]؟

امام ١ فرمود : آن‌ها را حديث كنيد ، آن‌ها حق [و درست] است .[٥٢٩]

ستم به فكر و انديشه ـ و به ويژه ظلم در حقّ تدوين ـ از سوي خلفاي بني

[٥٢٩] . اصول كافي ١: ٥٣، باب النوادر، حديث ١٥ -