معاويه چهار هزار درهم به سَمُرَة بن جندب داد تا روايتي بسازد كه مفاد آن اين باشد كه آيه وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ [٣٢٧] (و كساني از انسان‌ها براي رضاي خدا خود را فدا می‌سازند) درباره ابن ملجم ـ قاتل امام علی علیه‌السلام ـ نازل شد ، و سَمُرَه اين كار را كرد .[٣٢٨]

جعل حديث در عهد معاويه كاري زشت به شمار نمی‌آمد ، جاعلان بي آنكه از خدا بترسند و تقواي او را پيشه كنند ، به ساختِ احاديثي می‌پرداختند كه براي حكومت سودمند باشد واحاديثي را كه ناخوشايند صاحبان قدرت بود ، تكذيب ومنع می‌كردند .

مدائني می‌گويد :

احاديث ساختگی فراواني رُخ نمود و بهتان و دروغ منتشر شد و محورِ كار فقها و قاضيان و واليان قرار گرفت . بلاي بزرگ مردم ، قاريانِ رياكار و كم مايگانِ عابد نما بود كه حديث می‌ساختند تا نزد واليان منزلت يابند و در شمار نزديكان آن‌ها درآيند و از اموال و املاك و منازل ، بهره‌مند شوند .

اين اخبار و احاديث ، به دست دينداراني افتاد كه اهل دروغ و بهتان نبودند ، آن‌ها را به گمان اينكه حق است پذيرفتند و نقل كردند ، و اگر می‌دانستند كه آن‌ها باطل است ، روايت نمی‌كردند و به آن‌ها متدیِّن نمی‌شدند .[٣٢٩]

[٣٢٧] . سوره بقره (٢) آیه ٢٠٧ -

[٣٢٨] . شرح نهج البلاغه ٤: ٧٣؛ شواهد التنزيل ١: ١٣٢ -

[٣٢٩] . شرح نهج البلاغه ١١: ٤٦ -