منع تدوين حديث - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢٢٣
مطلب شايان توجّه در اين دو حديث اين است كه آيا كتاب امام علی علیهالسلام تنها به بيان فرائض شرعي و احكام فقهي اختصاص داشت يا اينكه علوم ديگري را شامل میشد؟
پيداست كه كتاب امام علی علیهالسلام اصول عبادات و اَعمالِ مستحبي را شامل میشد و همه اصول و مباني دين اسلام را ـ به عنوان يك مجموعة منسجم و متكامل ـ در بر داشت ، و تمامي آنچه را مسلمانان نياز دارند در آن گرد آمده بود . آن گاه كه امام زين العابدين ١ بر مستحبّات و نوافل و سُنَني كه در آن بود آگاهي يافت (با اينكه بدن خودش پينه بسته بود و به كثرت عبادت و شب زنده داري و روزه داشتن معروف بود) فرمود : چه كسي طاقتِ اين را دارد؟!
باري ، تدوين و پاسداري از كتابها رسم و راهِ امامان اهل بيت علیهم السلام و پيروان آنها به شمار میآمد و در مقابل ، عادتِ هواداران مکتبِ اجتهاد و رأي سوزاندن و نابود سازي و جلوگيري از نقل و تدوين حديث بود . اين امر ، جاي شكي باقي نمیگذارد كه «آنچه حجّت است» نزد اهل بيت علیهم السلام و مكتب تعبّد ، از استواري و ضبط بالايي برخوردار است ، برخلاف آنچه نزد مكتب اجتهاد و رأي میباشد كه آميزهای متأثّر از عوامل مختلف و آراي گوناگون است ؛ از تشريع اجتهاد و رأي در برابر نص آغاز میشود و کم کم به تثبيت قياس میانجامد و دست به دامان اصولِ تازهای میگردد كه بعدها به عرصه میآيد و آراء و خط مشيها در اين راستا پاياني ندارد .
با مراجعه به سخنان امام باقر ١ و فرزندش امام صادق ١ به تمركز آنان بر صحيفه امام علي ١ و اهتمام فراوان بر آن را درمييابيم .
از عُذافِر صيرفي روايت شده كه گفت :
من با حَكَم بن عُتَيْبَه نزد امام باقر ١ بوديم ، وي نزد امام منزلتي