اين سخنان ، به مشروعيّت تدوين اشاره دارد . ما ـ به خواست خدا ـ در آينده‌ای نزديك ، پژوهش مفصلي را درباره فقه صحابه‌ای كه سنّت را تدوين كردند و انصار و صحابه‌ای كه در كنار امام علی علیه‌السلام در جنگ هايش بودند ، خواهيم داشت تا روشن شود كه فقه اينان بر خلاف فقه گروه حاكم بود ـ كه از نقل و تدوين حديث منع می‌كردند ـ و اين دسته ، گروه زيادي از انصار را تشكيل می‌دادند كه پيرو مكتب «تعبّد محض» بودند .

عُمَر پس از آنكه دريافت مكتوبات و مدوَّناتي از پيامبر نزد بعضي از صحابه هست ، از آنان خواست كه آن‌ها را نزدش بياورند . مردم می‌پنداشتند كه عُمَر می‌خواهد استوارترين آن‌ها را برگيرد (چنان كه خود عمر اين سخن را بر زبان آورد) چون مكتوبات را آوردند ، عمر دستور داد آن‌ها را بسوزانند! به اين فرمان ، آنان غافل گير شدند .

با تدبّر در احاديثي كه ادعا کرده‌اند منع از سوي پيامبر صورت گرفت ، می‌توان دريافت كه اين منع پس از مشروعيّتِ تدوين رخ داد ؛ يعني پيامبر نخست اجازه تدوين را داد ، سپس ـ طبق ادّعاي آن‌ها ـ از آن منع كرد ؛ چراكه فرمود : «هركس چيزي نوشته است آن را محو كند» .[٢٦٣]

اين مطلب ، سخن صبحي صالح و ديگران را نقض می‌كند ؛ چراكه وي می‌گويد :

[٢٦٣] . صحيـح مسلم ٤: ٢٢٩٨، حديث ٣٠٠٤؛ سنن دارمي ١: ١٣٠، حديث ٤٥٠؛ مسند احمد ٣: ١٢، حديث ١١١٠٠ -