كژراهه نيفتيد» همراه با احاديثي كه از سوي اهل بيت وارد شده است و از عمل به رأي نهي كرده‌اند و آن را دوري از سنّت دانسته‌اند ، درمي‌يابيم كه اباحه تدوين و منع آن ، با شريعت ارتباط تنگاتنگي دارند ، ليكن خلفا اين دو امر را در راستاي مصالح و آراي خودشان به كار گرفتند ؛ هرگاه ضرورت در منع ديدند ، از تدوين و نقل حديث بازداشتند و آنجا كه خودشان خواستند ، باب آن را گشودند .

هنگامي كه امّت اسلامي در معرض آزمون واقع شد ، به هر اندازه كه از اهل بيت فاصله گرفت ، از حق و جاده صواب دور ماند و در سرگرداني افتاد .

اين همان دغدغه‌ای بود كه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم برای امّتش داشت و از آن می‌ترسيد ؛ چرا كه فاصله سياسي امّت وعدم اطاعت آنان در مسئله ولايت و خلافت ، آنان را از سنّت رسول خدا دور می‌ساخت و به انحراف از جاده می‌انجاميد ؛ زيرا نامزد نكردن امام علی علیه‌السلام براي خلافت و نگماردن آن حضرت را بر مسند امور ، امر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و اِخبار آن حضرت را ساقط نمی‌ساخت كه فرمود : «ميانتان دو چيز گران بها بر جاي می‌گذارم » .

بر اساس اين حديث ، امّت امر به اخذ از اهل بيت شدند ؛ يعني اگر در شريعت اقوال امامان از نسلِ پيامبر را برنگيرند ، از راه بيرون می‌روند و از سنّت به دور می‌افتند .

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم بر اين امر تأكيد می‌ورزيد كه ائمّه ٤ هاديان امّت‌اند ، و اختلافات مردم را ـ پس از آن حضرت ـ می‌توانند روشن سازند و از بين ببرند .

نمونه‌های زير در اين راستا ، گوياست :

— پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود :