منع تدوين حديث - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٥٤
اين احاديثِ آشكار ـ كه صحّتِ آن به تواتر ثابت است ـ از عايشه ، ابو هُرَيره ، ابو موسي ، ابن عُمَر ، سعد بن اَبي وَقّاص ، جابر بن عبدالله ، نُعمان بن بشير ، ديلم بن هوشع (همه اینها از پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم ) نقل شده است ، و جايي براي تأويل و توجيه باقي نمیماند ، بلكه در تحريمِ شرابِ مست كننده صراحت دارد ، و حرمتِ شرابِ عسل ، شراب جو ، شراب گندم ، شرابِ ذرّت به شرط آنكه مست كننده باشد ، و تحريم شرابي كه آشاميدنِ زيادِ آن مستي آور است ، بر خلافِ باورِ اَشخاصِ دون مايهای كه خدا توفيقشان نداد
بعضي از آنان درباره برخي از اين احاديث پرده حيا را دريدهاند و اين سخن پيامبر را كه فرمود : «هر مست كنندهای حرام است» اين گونه توجيه كردهاند كه : مقصود ، آخرين جام است كه در پي آن مستي میآيد .[٦٨٧]
مقصود ابن حزم از جمله : «بخلاف ما يقول مَن خَذَلَه الله تعالي وحرمه التوفيق» (بر خلاف آنچه دون مايگانِ ناكام بر زبان میآورند) ابو حنيفه و پيروانِ اوست ؛ زيرا آنان خوردنِ دُردههای شراب را مكروه میدانند و میگويند هركه آن را بياشامد حَدّ ندارد مگر اينكه شخص را مست كند .[٦٨٨]
پيداست كه مقصود از «حرمتِ جامِ آخر» جواز آشاميدنِ اندك مشروبات يا نبيذ است ؛ چراكه نوشيدن شراب ، بي درنگ مست نمیسازد با جامِ آخر است كه مستي پديد میآيد ، پس تازيانه براي جامِ آخر است ، نه جامهای پيش از آن .
[٦٨٧] . المحلّي ٧: ٥٠٠ -
[٦٨٨] . همان: ٤٩٢ -