منع تدوين حديث - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٥٣
ابن قُدامه میگويد :
دستهای مانند ابو وائل ، نخعي ، بسياري از اهل كوفه و اصحاب رأي بر اين نظرند كه شخص (براي خوردنِ نبيذ) حد زده نمیشود مگر اينكه مست شود .[٦٨٥]
از اين سخن میتوان دريافت كه اينان فعليتِ اِسكار را شرطِ حرمت و حَدّ میدانند ، بر خلاف مكتب تعبّد محض (و شافعيّه و مالكيّه) كه به حرمت هر شرابي قائلاند كه طبيعتِ مست كنندگي دارد و از آنجا كه نبيذ اين ويژگي را داراست ، آشاميدنِ كم و زيادِ آن حرام میباشد .
اين ديدگاه شيعه ، از آنجا كه سازگار با فطرت و عقل است ، حتّي از طرفِ دشمنانِ آنان ، حكم پسنديدهای دانسته شده است .
موسي جار الله مینويسد :
در حرمت هر شرابي كه اندكِ آن مستي آور است ، دین شیعه خوشایندم میافتد . حتّي شخص مضطر در حال ناچاري ، شراب نمیآشامد شيعه نشستن بر سر سفرهای را كه در آن شراب باشد حرام میداند .
سخنانِ شيعه اماميّه در مسائل طلاق و بعضي از آنچه را در ميراث آوردهاند ، بسيار نيكو و زيباست .[٦٨٦]
ابن حزم از كساني كه به رأي نخست قائلاند بيزاري میجويد و بر آنان میتازد ، سپس به عقيده مكتب تعبّد محض گرايش میيابد ؛ زيرا میگويد :
[٦٨٥] . المغني ٩: ١٣٦ -
[٦٨٦] . الوشيعة في نقد عقائد الشيعة: ١١٨ و ١١٩ و١٤٠ -