منع تدوين حديث - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٢٩
زشت بر زبان نياورد مگر اينكه دروغِ او برملا شد و ميانِ علما رسوا گشت[٦٢٤] .
ابن اثير ، كليني را از مُجدِّدان اماميه در رأس قرن سوم میشمارد .[٦٢٥]
امّا محمّد بن علي بن حسين بن موسي بن بابَوَيْه قمي ـ صاحب كتاب «مَن لا يَحْضُرُه الفقيه» ـ داراي تأليفات فراواني است ، حافظهاش ضرب المثل شد .[٦٢٦] وي از خانداني عالي قدر و بافضيلت به شمار میآمد . ابن اَبي طي درباره خاندانِ او میگويد : «بيتِ علم و جلالت» ،[٦٢٧] پدرش از عالمانِ بزرگ شيعه و در زمره مصنِّفانِ آنها به شمار میرفت .[٦٢٨]
وي بلند مرتبه ، حافظ اَحاديث ، رجال شناس و ناقد اَخبار بود ، در ميان قميها چونان او در حفظ و فزوني علم ديده نشد ؛ حدود ٣٠٠ كتاب دارد ،[٦٢٩] وي فتنه حسين بن منصور حلاّج را در قم از بين بُرد ،[٦٣٠] بزرگان شيعه در جوانياش از او حديث دريافت میكردند ،[٦٣١] گروهي ـ از جمله شيخ مفيد ـ از او روايت كردهاند .
شيخ مفيد ، شاگردِ شيخ صدوق و استاد شيخ طوسي ، به ابن المعلِّم لقب
[٦٢٤] . دفاع عن الكافي ١: ٣٨ -
[٦٢٥] . جامع الأصول ١٢: ٢٢٠ -
[٦٢٦] . سير اعلام النبلاء ١٦: ٣٠٣ -
[٦٢٧] . لسان الميزان ٢: ٢ -
[٦٢٨] . سير اعلام النبلاء ١٦: ٣٠٤، رقم ٢١٢ -
[٦٢٩] . الفهرست (طوسي): ٢٣٧، رقم ٧١٠ -
[٦٣٠] . بنگرید به، مقدمه المقنع والهداية: ٢٢ -
[٦٣١] . رجال نجاشي: ٣٨٩ -