منع تدوين حديث - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢٠٠

ميان دو خط مشی

اكنون می‌توانيم مرز افتراق دو خط مشي را در امور زير بيان كنيم :

— ترك حديث و فقط اخذ به قرآن ؛ چراكه عُمَر گفت : از رسول خدا حديث مكنيد! هركه از شما سؤال كرد ، بگوييد : ميان ما و شما كتاب خدا هست .

— مکتب اجتهاد به مشروعيّت اجتهاد پيامبر قائل بود .

امّا مکتب «تعبّد محض» آن را انكار می‌كرد ؛ زيرا مبتني بر ظن و گمان است و ميان فرض و تخمين و جزم و يقين ، فاصله بسياري وجود دارد .

— مكتب اجتهاد می‌گفت كه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم براي جانشيني پس از خود ، وصيّت نكرد .

امّا مكتب اهل بيت ، عقيده داشت كه رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم به جانشيني حضرت علي و اهل بيت ٤ ـ بعد از آن حضرت ـ نصّ دارد .

— قريش و مکتب اجتهاد از تدوين سنّت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم جلوگيري كردند .

امّا مکتب اهل بيت به تدوين سنّتِ پيامبر پرداختند و علي رغم شرايط دشوار آن دوران ، به تدوين فراخواندند .

— مکتب اجتهاد قائل بود كه «كتاب خدا ما را بس است» و «كتاب خدا را با چيزي نمی‌پوشانم» .

امّا مکتب اهل بيت درباره قرآن بر اين باور بود كه : «قرآن در بر دارنده چند وجه است»[٣٠٨] و فهم حقايق قرآن و تفصيل آياتِ آن ، جز از طريق سنّت و تفسير كساني كه از سوي خدا طلايه دارانِ علمِ قرآن‌اند ، امكان ندارد .

[٣٠٨] . نهج البلاغه، خطبه ٧٧ -