مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٣٣ - نگاهی به قرآن
و پیام انبیاء آمده است (این مطلب با بیانهای مختلفی در قرآن گفته شده است):
وَ لَقَدْ سَبَقَتْ کلِمَتُنا لِعِبادِنَا الْمُرْسَلینَ، انَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُورُونَ، وَ انَّ جُنْدَنا لَهُمُ الْغالِبُونَ [١].
سخن ما، در علم ما گذشته است، سخن ما که تخلّف ناپذیر است این است که بندگان پیام آور ما و فرستادگان ما تحقیقاً و فقط و فقط آنها منصور و پیروز هستند، و همانا سپاه ما حتماً آنها غالب و پیروزند.
آیا مقصود قرآن در اینجا غلبه نظامی است؟ یعنی هر گاه میان یک پیامبر یا پیروان یک پیامبر، یک مرد حق، یک ولی خدا، یک امام با کسی یا کسانی جنگی در بگیرد همیشه طرف مقابل شکست میخورد؟ قطعاً این نیست، چون خود قرآن از کشته شدن ناحقّ انبیاء سخن میگوید:
انَّ الَّذینَ یکفُرُونَ بِآیاتِ اللَّهِ وَ یقْتُلُونَ النَّبِیینَ بِغَیرِ حَقٍّ وَ یقْتُلُونَ الَّذینَ یأْمُرُونَ بالْقسْط [٢].
یعنی پیامبران، اولیاء حقّ، طرفداران عدالت، آمرین به قسط کشته میشوند.
پس قطعاً مقصود پیروزی نظامی نیست بلکه پیروزی جند اللَّه و اهل حقّ است. چون جنگشان جنگ اعتقادی و جنگ عقیدهای است، پیروزیشان هم اعتقادی است.
درست است که از نظر ظاهری برخورد نظامی هم وجود دارد، امّا گاهی برخوردها جنبه نظامی ندارد. یک وقت است که یک جنگ ماهیت سیاسی دارد- مثل جنگهای سلاطین ایران و روم. اوّلی میخواست یک منطقه و قلمرو را زیر سلطه خود در آورد و آن دیگری هم همین را میخواست؛ گاهی این بر آن پیروز میشد و گاهی آن بر این- یک وقت هم جنگها ماهیت اقتصادی دارند؛ یعنی طرفین برای تسلّط بر منابع ثروت میجنگند.
در دنیای امروز این نوع جنگها خیلی مصداق دارد خصوصاً در مناطقی که
[١]. صافّات، ١٧١- ١٧٣.[٢]. آل عمران/ ٢١.