مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٧ - ٢ آیا از قرآن استفاده می شود که رسول اکرم می خوانده و می نوشته است؟
هم برای ادای حقوق فرزندانشان، و هم برای انتظام دنیاشان به صنعت شریف نوشتن و خواندن همّت بگمارند. همین جهت سبب شد که «نهضت قلم» به وجود آمد؛ آنچنان نهضتی که همان مردمی که افراد باسوادشان انگشت شمار بودند، آنچنان رو به علم و دانش و خواندن و نوشتن آوردند که گروهی از آنها در مدینه چند زبان را آموختند و توانستند پیام اسلام را با زبانهای گوناگون به سراسر جهان ابلاغ نمایند.
در تواریخ میخوانیم که اسرای بدر را پیغمبر با گرفتن فدیه آزاد کرد. برخی از آنها که فقیر بودند بدون فدیه آزاد شدند و برخی که تعلیم خط میدانستند با آنها قرارداد کرد که هر کدامشان ده نفر از کودکان مدینه را خط نوشتن بیاموزانند و آنگاه آزاد شوند [١].
آری، پیغمبر تا این حد اصرار داشت که این صنعت رایج شود و مسلمانان به دانش و آموختن رو آورند؛ ولی هیچیک از اینها ایجاب نمیکند که شخص رسول اکرم نیازی داشته باشد که برای تعلیم و تبلیغ مردم از خواندن و نوشتن استفاده کند.
معظم له میگوید:
«خداوند در اوّل سوره، از قلم و نوشتن یاد کرده. آیا این آیات صریح و روشن دلیل نیست که پیغمبر اسلام خواندن و نوشتن میدانسته و با کتاب و قلم سر و کار داشته؟ ... چگونه ممکن است پیغمبر اکرم مردم را به علم و سواد و نوشتن تشویق کند و خودش به خواندن و نوشتن اعتنایی نداشته باشد، در صورتی که همیشه در کارها پیشقدم بوده است.» [٢]
این استدلال نیز عجیب است.
البتّه این آیات دلیل بر این است که خداوند که این آیات را بر بندهای برای هدایت بندگانش نازل کرده و هم پیغمبر که این آیات بر قلب مقدّسش فرود آمده، ارزش خواندن و نوشتن را برای بشر میدانستهاند؛ امّا این آیات نه دلیل بر این است که خداوند با خواندن و نوشتن و قلم و کاغذ سر و کار دارد و نه پیغمبر.
میگوید: «پیغمبر اکرم در همه دستورها که میداده پیشقدم بوده، چگونه این
[١]. تاریخ الخمیس دیار بکری، ج ١/ ص ٣٩٥ و السّیرة الحلبیة، ج ٢/ ص ٢٠٤.[٢]. مجلّه روشنفکر.