مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٦ - ١ آیا منشأ اعتقاد به درس ناخواندگی پیغمبر تفسیر کلمه « امّی » بوده است؟

است. مفسّران اسلامی عموماً این آیه را همین طور تفسیر کردهاند؛ امّا مشار الیه مدّعی است که در تفسیر این آیه نیز اشتباه شده است؛ مدّعی است کلمه «کتاب» در این آیه اشاره به کتابهای مقدّس است از قبیل تورات و انجیل؛ مدّعی است این آیه میگوید تو قبل از نزول قرآن با هیچ کتاب مقدّسی آشنا نبودی، زیرا این کتابها به زبان عربی نبود، و اگر آن کتابها را که به زبان غیر عربی است خوانده بودی مورد شک و تهمت یاوهگویان واقع میشدی.

این ادّعا صحیح نیست. «کتاب» در لغت عربی، بر خلاف مفهوم رایج امروز این کلمه در زبان فارسی، به معنی مطلق نوشته است، خواه نامه باشد یا دفتر، مقدّس و آسمانی باشد یا غیر مقدّس و غیر آسمانی. در قرآن کریم این کلمه مکرّر استعمال شده است:

گاهی در مورد نامهای که میان دو نفر مبادله میشود به کار رفته است، مانند آنچه درباره ملکه سبا آمده است:

یا ایهَا الْمَلَأُ انِّی الْقِی الَی کتابٌ کریمٌ انَّهُ مِنْ سُلَیمانَ [١].

ای بزرگان! نامهای گرامی به من رسیده است. نامه از سلیمان است.

و گاهی در مورد قراردادی که به عنوان سند میان دو نفر مبادله میشود استعمال شده است:

وَ الَّذینَ یبْتَغونَ الْکتابَ مِمّا مَلَکتْ ایمانُکمْ فَکاتِبوهُمْ [٢].

بردگانی که مایلاند طبق یک قرارداد، خود را آزاد کنند، تقاضای آنان را بپذیرید و با آنها قرارداد مبادله کنید.

و گاهی در مورد الواح غیبی و حقایق ملکوتی که حکایت علمی از حوادث جهان دارند به کار رفته است: