نمیکند، در حالی که این آب است که چنین خروشان حرکت میکند نه کف، ولی چون کفها روی آب را گرفتهاند چشم ظاهر بین که به اعماق واقعیات نفوذ نداشته باشد فقط کف را میبیند.

باطل هم چنین است که بر نیروی حق سوار میشود و روی آن را میپوشاند بطوریکه اگر کسی ظاهر جامعه را ببیند و به اعماق آن نظر نیندازد همان قلّههای شامخ و افراد چشم پرکن را میبیند. مثلًا اگر برگردیم به قرن سیزدهم در ایران، اوّل کسی که چشممان به او میافتد ناصر الدین شاه است و ممکن است فکر کنیم که همه مردم همان طور بودهاند، در صورتی که اگر همه مردم مثل ناصر الدین شاه بودند، اصلًا امروز ایرانی وجود نداشت. اگر همه مردم هارون الرشید بودند و ماهیت هارون الرشیدی داشتند، محال بود جامعه اسلامی باقی بماند؛ چون هارون الرشید مظهر ظلم و تجاوز و دروغ و خدعه و شهوترانی و بیعفّتی و ناپاکی بود. آیا اگر همان وقت ما میرفتیم به تمام روستاهای کشور اسلامی، هر چه میدیدیم هارون الرشید بود؟ یعنی همه مردم را با روحیه و صفات هارون الرشید میدیدیم؟ هر کارگر و کشاورز صاحب حرفه و فنّ و هر بازرگان، یک هارون الرشید بود؟ یعنی همه به همدیگر دروغ میگفتند؟ همه به همدیگر خیانت میکردند؟ همه بیعفّتی میکردند و بیتقوا بودند؟

هرگز این طور نبوده است. هارون الرشید از صدقه سر آن اشخاص، از صداقت، امانت، درستی و حقیقت آنها زندگی میکرده؛ حالا اگر هزار نفر هم هارون الرشید و اطرافیانش بودهاند، این نباید معیار ما باشد که شر بر خیر غلبه داشته است.

شما اگر به همین مسیحیت تحریف شده نگاه کنید و بروید در دهات و شهرها، آیا هر کشیشی را که میبینید، آدم فاسد و کثیفی است؟ و اللّه میان همینها صدی هفتاد هشتادشان مردمی هستند با یک احساس ایمانی و تقوا و خلوص که به نام مسیح و مریم چقدر راستی و تقوا و پاکی به مردم دادهاند، تقصیری هم ندارند؛ آنها به بهشت میروند، کشیش آنها هم به بهشت میرود. پس حساب روحانیت حاکم فاسد مسیحی و پاپها را باید از اکثریت مبلّغین و پیروان مسیح جدا کرد.

آن چیزی که ما میبینیم همان «زبدا رابیا» و کفهای روی آب است که به چشم میآید، ولی وقتی انسان وارد متن جامعه میشود و کسانی را که اساساً به چشم نمیآیند و در واقع جامعه را آنها میچرخانند میبیند، آنها را منطبق بر حق و همراه با راستی و صداقت مییابد. آن رانندهای که با زحمت دائماً از این شهر به آن شهر