مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٥ - ٢ آیا از قرآن استفاده می شود که رسول اکرم می خوانده و می نوشته است؟
خداوند بر مؤمنان منّت نهاد آنگاه که پیغمبری در میان آنها برانگیخت که آیات خدا را بر آنها تلاوت میکند و آنها را پاکیزه میگرداند و به آنها کتاب و حکمت میآموزد، و همانا آنها پیش از آن در گمراهی آشکار بودند.
ایشان میگویند:
«بنا بر تصریح قرآن، نخستین وظیفه پیغمبر آن بود که قرآن را به پیروانش تعلیم دهد و مسلّم است که حدّاقل شایستگی برای کسی که بخواهد کتاب یا محتویات کتاب و دانش یک کتاب را به دیگران تعلیم دهد، باز هم مطابق تصریح خود قرآن، آن است که بتواند قلم را به کار بندد یا دست کم آنچه را با قلم نوشته شده بخواند.» [١]
این استدلال، به نظر عجیب میآید:
* اوّلا، آنچه مورد اتّفاق مسلمین است و مشار الیه میخواهد خلاف آن را ثابت کند این است که رسول اکرم قبل از رسالت نه میخوانده و نه مینوشته است.
حدّاکثر این استدلال این است که ایشان در دوره رسالت میخوانده و مینوشتهاند چنانکه عقیده سید مرتضی و شعبی و جماعتی دیگر بر این است. پس مدّعای آقای دکتر سید عبداللّطیف اثبات نمیشود.
* ثانیا، از نظر دوران رسالت نیز این استدلال ناتمام است. توضیح اینکه در برخی از تعلیمات مانند تعلیماتی که به نوآموز میدهند که خواندن و نوشتن به او بیاموزند، یا در تعلیم ریاضیات و امثال آن، احتیاج به قلم و کاغذ و رسم و تخته سیاه و غیره هست و خود معلّم باید عمل کند تا دانش آموز یا دانشجو یاد بگیرد؛ امّا تعلیم حکمت و اخلاق و حلال و حرام که کار پیغمبران است نیازی به قلم و کاغذ و رسم و تخته سیاه ندارد.
مشّائین از حکما را از آن جهت «مشّائین» گفتهاند که معلّم در حالی که راه میرفت و قدم میزد به دانشجویان تعلیم میکرد. البتّه برای شاگردان که بخواهند ضبط کنند و فراموششان نشود لازم است بنویسند. لذا رسول خدا همواره توصیه میکرد که سخنانش را ضبط کنند و بنویسند. میفرمود: «قیدوا العلم» دانش را در بند
[١]. نشریه کانون سردفتران، نقل از نشریه آموزش و پرورش.