مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٣١ - نگاهی به قرآن

قرآن نقش خدعه را بیان میکند و میگوید خدعه با اهل حق چنین است.

وَ اذا لَقُوا الَّذینَ امَنُوا قالُوا امَنّا وَ اذا خَلَوْا الی شَیاطینِهِمْ قالُوا انّا مَعَکمْ انَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُونَ [١].

به خیال خودشان خیلی زرنگی میکنند. به اهل ایمان که میرسند میگویند بله ما از شما هستیم، ولی وقتی با برادران واقعیشان، با شیطانهایی مثل خودشان، خلوت میکنند میگویند ایمان ما ظاهری و صوری است و ما باطناً با شما هستیم، ما مسخرهشان میکنیم!

بعد قرآن میگوید:«اللَّهُ یسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَ یمُدُّهُمْ فی طُغْیانِهِمْ یعْمَهُونَ» [٢] این مسخره کردنها به ضرر خودشان است، خدا آنها را مسخره خواهد کرد؛ یعنی این جریان و سنّت عالم است که آنها را مضحکه قرار خواهد داد و در کوری و حیرت گرفتار خواهد کرد.

بعد بیان عجیبی دارد:

مَثَلُهُمْ کمَثَلِ الَّذِی اسْتَوْقَدَ ناراً فَلَمّا اضاءَتْ ما حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَ تَرَکهُمْ فی ظُلُماتٍ لا یبْصِرُونَ [٣].

اینها از نقشههای نکرشان [٤] استفاده میکردند و عقل خود را در خدمت هوای نفس و شیطنت خود قرار داده بودند. (بالأخره عقل هم برای انسان یک نوری است، همان طور که حسّ و غریزه برای انسان نور است و راهنما.) کسی که عقل خودش را در خدمت نکری و علیه هدایت دین قرار دهد، مثل کسی است که در تاریکی آتش روشن کند تا در ظلمت بیابان از نور آن استفاده نماید و راه پیدا کند؛ وقتی آتش را روشن میکند، اوّل استفاده هم میبرد و اطرافش روشن میشود، ولی خدا زود این