مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٤ - راز ختم نبوّت

خطری که غالباً مصلحان اجتماعی به وجود میآورند از همین ناحیه است که در یک اجتماع تندرو یا کندرو یا متمایل به راست یا به چپ ظهور میکنند و به پیکار مقدّسی دست میزنند، امّا فراموش میکنند یک برنامه معین فقط برای مدّت محدودی قابل اجراست و با جامعه کندرو یا تندرو یا چپ رو یا راسترو آنقدر باید پیکار کرد که تعادل خود را باز یابد، و بیش از آن، خود مستلزم سقوط و انحراف جامعه از سوی دیگر است.

اکنون که این توضیح داده شد میتوانیم به مفهوم آیه مورد نظر نزدیک شویم.

رسالت پیامبر اسلام با همه رسالتهای دیگر این تفاوت را دارد که از نوع قانون است نه برنامه؛ قانون اساسی بشریت است؛ مخصوص یک اجتماع تندرو یا کندرو یا راست رو یا چپ رو نیست.

اسلام طرحی است کلّی و جامع و همه جانبه و معتدل و متعادل، حاوی همه طرحهای جزئی و کارآمد در همه موارد. آنچه در گذشته انبیاء انجام میدادند که برنامه مخصوص برای یک جامعه خاص از جانب خدا میآوردند، در دوره اسلام علما و رهبران امّت باید انجام دهند، با این تفاوت که علما و مصلحین با استفاده از منابع پایان ناپذیر وحی اسلامی برنامههای خاصّی تنظیم میکنند و آن را به مرحله اجرا میگذارند.

قرآن کتابی است که روح همه تعلیمات موقّت و محدود کتب دیگر آسمانی را که مبارزه با انواع انحرافها و بازگشت به تعادل است در بر دارد. این است که قرآن خود را «مهیمن» و حافظ و نگهبان سایر کتب آسمانی میخواند:

وَ انْزَلْنا الَیک الْکتابَ بِالحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَینَ یدَیهِ مِنَ الْکتابِ وَ مُهَیمِناً عَلَیهِ [١].

ما این کتاب را به حق فرود آوردیم در حالی که تأیید و تصدیق میکند کتب آسمانی پیشین را و حافظ و نگهبان آنهاست.

از نصوص اسلامی بر میآید که همه پیامبران به حکم اینکه مقدّمه ظهور نبوّت کلّی و ختمی و قانون اساسی یگانه الهی بودهاند، موظّف بودهاند که نوید اکمال و