٦. از مدير محترم حوزه مقدسه قم در پاره‌اى از نشريات حوزوى و رسانه‌ها با عبارت «مدير حوزه‌هاى علميه»، ياد مى‌شود كه البته خلاف واقع است. مى‌دانيم ايشان مدير حوزه‌هاى خارج از كشور مانند حوزه نجف اشرف و ديگر حوزه‌هاى خارج كشور نيست. همچنين مديريت برخى حوزه‌هاى بزرگ كشور مانند اصفهان و مشهد و برخى حوزه‌هاى كوچك مانند مهديه خوانسار بر عهده قم نيست. علاوه بر اين، حوزه‌هاى علميه خواهران در سراسر كشور و خارج از كشور مديريت‌هاى جداگانه دارد. همچنين طلاب و فضلاى غير ايرانى مقيم قم كه تعدادشان نيز زياد است تحت مديريت جامعة المصطفى(ص) هستند، بنابراين تعبير «مدير حوزه‌هاى علميه» در صورتى صحيح خواهد بود كه چندين استثنا به آن بخورد و دو سطر مطلب در تقدير باشد؛ يعنى گفته شود: «مدير حوزه‌هاى علميه، به جز حوزه‌هاى خارج از ايران و به جز برخى حوزه‌هاى مهم داخل ايران مانند اصفهان و مشهد و به جز حوزه‌هاى خواهران در داخل و خارج ايران و به جز حوزه‌هاى مربوط به غير ايرانيان در سراسر جهان اعم از ايران»، پس بهتر است بگوييم «مدير حوزه قم و حوزه‌هاى تابعه» .

٧. چندى پيش برخى روزنامه‌ها نوشتند كه «به دعوت جمعى از علما و بزرگان نجف اشرف، «فلانى» ـ يكى از فضلاى حوزوى ـ به عراق سفر نمود و ضمن زيارت با مراجع بزرگ نجف ملاقاتهايى داشت». (٤)

در حالى كه ابداً رسم نيست «علما و بزرگان نجف» كسى را براى زيارت دعوت كنند، بلى گاهى در مواقعى، آن هم براى اقامت و توطّن، دعوت مى‌كرده‌اند، مانند آية اللّه‌ حكيم كه در اوايل انقلاب در سال ٤٢

(٤) روزنامه جمهورى اسلامى، دوشنبه ١٣/١٠/٨٩.