پاسخ : اولا، چنين ارتكازى را قبول نداريم، ثانياً، به فرض پذيرش آن، چنين ارتكازى تا وقتى كه به كتاب و سنت باز نگردد، جزء ادله فقهى نخواهد بود و از آن، قول معصوم كشف نمى‌شود. مرتكز در ذهن عرف و عوام، همان است كه القاى علماست، اگر علما بگويند نجاست از متنجّس سرايت نمى‌كند، همين در ذهن عوام نيز ارتكاز مى‌يابد و اگر بگويند سرايت مى‌كند، همين حكم در ذهن عوام نيز ارتكاز خواهد يافت. از چنين ارتكازى، حكم شرعى به دست نمى‌آيد بلكه نشان مى‌دهد كه مراجع آنها اين گونه فتوا داده‌اند.

الغاى خصوصيت

دليلى بر سرايت نجاست در خصوص همه نجاسات نداريم، بلكه فقط براى سرايت بعضى از آنها دليل داريم، با الغاى خصوصيت از بعض، اين حكم را به همه نجاسات تعميم مى‌دهيم.

پاسخ: ما در هر يك از اقسام نجاسات، به دليل سرايت نياز داريم. دليلى كه دلالت بر سرايت نجاست از كلب مى‌كند دلالت بر سرايت نجاست از خوك نمى‌كند. همچنين دليل سرايت بول، دليل سرايت خون نخواهد بود. بر همين اساس دليلى كه بر سرايت نجاست از اعيان نجس دلالت مى‌كند، دلالت بر سرايت از متنجّس ندارد.

الغاى خصوصيت مورد، در احكامى از اين قبيل است كه مثلاً پرسشگرى از امام(ع) در مورد نجس شدن لباسش با بول مى‌پرسد و امام حكم به شستن لباس مى‌كند، الغاى خصوصيت از پرسشگر و زمان و مكان و لباس مى‌كنيم و مى‌گوييم هرگاه بول به هرچيزى برخورد كند در هرزمان و مكان كه باشد، بايد شسته شود. اين الغاى خصوصيت مورد، به جهت قطع خارجى به عدم فرق بين زمان و مكان و لباس و... است و اگر چنين قطعى نبود به صورت كلى حكم نمى‌كرديم.