بر اساس صحيحه فضل بن شاذان امام رضا(ع) مى‌فرمايد: «اگر در مسير يك روز تقصير واجب نمى‌شد، در مسير هزار سال هم واجب نخواهد بود؛ زيرا هر روز بعدى مانند روز قبلش است، پس هر روز مثل امروز است. بنابر اين اگر تقصير امروز واجب نشود، در نظير آن نيز واجب نخواهد شد، روزها مثل يكديگرند و هيچ فرقى با هم ندارند» (١١).

در اين حديث برحسب ظاهر و الفاظ ، كلمه «روز» آمده، ولى از استدلال منطقى امام رضا(ع) فهميده مى‌شود كه منظور از روز، «شبانه روز» است؛ چرا كه فرموده «هر روز بعدى مانند روز قبلش است» و نيز فرموده: «روزها مثل يكديگرند و هيچ فرقى با هم ندارند». آيا همه شبانه روزها (٢٤ ساعت) مثل هم و به اندازه هم‌اند يا همه روزها كه در بعضى ايام ١٠ ساعت و در بعضى ايام ١٤ ساعت است؟

وقتى اين دو دسته ـ روايات روز و شبانه روز ـ را با دليل منطقى و استوار امام رضا(ع) در صحيحه فضل بن شاذان كنار هم مى‌گذاريم، روشن مى‌شود كه مقصود از «روز» در كلام شارع، همان «شبانه روز» است.

بنابراين: نه تنها صحيحه زكريا بن آدم با سخنان ائمه مخالف نيست ، بلكه مطابق استدلال منطقى امام رضا(ع) است. پس تعارضى بين اين دو دسته روايت نيست و قابل جمع است. به قول مرحوم مظفر: «في الموارد الجمع لا تعارض و فى موارد التعارض لاجمع» (١٢).

در پايان يادآورى مى‌شود در مقاله «ملاك سفر شرعى» كه در شماره ٥٣ مجله فقه اهل بيت(ع) به چاپ رسيد، آخر سطر دهم در صفحه ٤٠ عبارت «مثل حديث شماره ٧» آمده كه اشتباه بوده و «مثل حديث شماره ٤» صحيح است.

(١١) وسائل الشيعه، باب اول از ابواب صلاة المسافر، ح١؛ علل الشرايع،ج١، ص ٣١٨.
(١٢) اصول الفقه مظفر، جزء٣، ص ٢٣٣.