بايسته است در ختام اين نوشتار، نگاهى گذرا داشته باشيم به پاره اى از نظرات و مطالب فقهى مولف جامع المدارك، و البته توضيح اين مطلب لازم است كه در گزينش اين نظرات عمده، اهميت مبتلا به بودن و محل بحث و نظر بودن آنهاست، و منظورمان بيان نظريات نادر وى نبوده است و چه بسا در يك مساله نظر نهايى مولف همان باشد كه ديگر فقهاء نيز همان را پذيرفته اند اما به جهت شيوه طرح مباحث و استدلالها و مناقشات به بررسى آن پرداخته ايم. از اين روى در ميان ابواب مختلف فقهى برخى مباحث و عبارات ايشان را گلچين نموده، با توضيحاتى لازم ارائه مى‌كنيم.

الف- حكم نجاست اهل كتاب: (٤١)

مولف ضمن بر شمردن برخى از روايات كه مستند اين حكم واقع شده اند در نهايت به ضعف آنها در دلالت اشاره نموده و مى‌افزايد:

بل بعضها فى خلاف المطلوب ظاهر، وفى قبالها اخبار اخر يظهر منها الطهاره، بل لعلها صريحه فى الطهاره الذاتيه، وعلى فرض ظهور هذه الروايات فى النجاسه الذاتيه، يجمع بينهما برفع اليد عن الظهور لصراحه تلك الاخبار فى الطهاره الذاتيه. بلكه برخى از آنها ظهور در خلاف مطلوب دارند. و در مقابل آنها اخبارى ديگرى وجود دارد كه از آنها طهارت «اهل كتاب» ظاهر مى‌گردد، بلكه چه بسا تصريح دارند در طهارت ذاتى. و بر فرض كه اين اخبار ظهور در نجاست ذاتى داشته باشند. با دست بر داشتن از ظهور آنها، بين اين دو دسته

(٤١)همان، ص٢٠٢و٢٠٣.