فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢٢ - نگرشى بر فقه سيد مرتضى سيدمهدى طباطبائى
او به نظريات متقدّمين از فقها، مثل صحابه و تابعين پيامبر نيز توجه داشته و در مواردى آن رابيان نموده است (٧٤)؛ ولى آنها را ملاك در سنجش انفراد اماميه قرار نداده است.
نظر به اهميت اقوال برخى فقهاى اماميّه و مخالفت آنها در مسأله، رأى كسانى مثل ابن جنيد (٧٥)، اهل حديث (٧٦) و استادش شيخ مفيد (٧٧) (به طور تلويحى) و ديگران (٧٨) را نيز بيان نموده و مورد نقد و مناقشه قرار داده است.
٣. بيان ادله قول اماميه. خصيصه بارز اين گونه ادله ـ به مقتضاى سبك و اسلوب اتخاذ شده ـ آن است كه كليات آنها مورد قبول عامّه مىباشد.
٤. مناقشه در قول و ادله عامّه و جواب نقضهاى مطرح از سوى آنها. با در تعارض نهادن ادله آنها با مبانى و مستندات مورد قبولشان به خصوص اخبار، و اصولى مانند قياس و استحسان (٧٩) و گاهى نيز با ردّ اصل مبنا (٨٠)، به احتجاج و اقناع خصم مىپردازد.
بعداً اين شيوه، الگويى قرار گرفت براى فقهايى چون شيخ الطائفه و علامه حلّى، تا كتب علم الخلاف خود را به همين شيوه، امّا كاملتر و پربارتر تأليف نمايند.
نيز كيفيت استدلال فقهى در روش سيّد ـ با توجه به دقّتى كه بايد در مقابل مخالفين عامّه در آنها اعمال مىنمود ـ زمينهاى گرديد براى بروز خلاقيتهاى بيشتر فقها در استدلال و اجتهاد فقهى.
(٧٤)ر.ك: الانتصار، ص١٠٥ و ١٠٦ و ص٤٦٩ و ٤٩٧، م٢٧٣و ص٣٩٤، م٢٢٧و ص٣٣٨و ٣٣٩، م١٩٠.
(٧٥)ر.ك: همان، ص٤٩٥، م٢٧٢و ص٥٠٠، م٢٧٤و ص٥٠٢، م٢٧٥.
(٧٦)ر.ك: جوابات مسائل الموصليات الثالثه (رسائل الشريف المرتضى، ج١) ص٢١١.
(٧٧)ر.ك: الانتصار، ص٩٩، م٩و ص٥٨١، م.٣١٤.
(٧٨)ر.ك: الناصريات: ص١٤٥و ١٤٧و ١٧١و ١٩٣و ٢٠٢، م٨٠ و ص٤٠٤و ص٤٠٥و ص٤١٥، م١٩٣.
(٧٩)ر.ك: الناصريات، ٩٥و الانتصار، ص٨٥، م١.
(٨٠)ر.ك: الانتصار، ص٢٤٦، م١٢٩و ص٤١٠، م.٢٣٥٨١.