فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٥٥ - شيوه هاى دست يابى به فتواى قدما احمد مبلغى

اين حديث از آن جمله نيست. و با وجود اين، استدلال به آن ضعيف گردد و اين ظاهر است. (١٦)

قاعده پنجم:(توجه به مشى عملى فقيه براى درك فتواى او) آقا جمال به اين قاعده تصريح يا حتى اشاره نكرده است اما مشى او در مواردى منطبق بر قاعده است. به عبارت ديگر قاعده منسوب به او نيست توجيه گر مشى او است. بهر حال، او براى رد كسانى كه به عبارتى از كتب صدوق و از جمله من لايحضر الفقيه تمسك جسته اند تا اثبات كنند صدوق قائل به وجوب عينى نماز جمعه بوده است مى‌گويد:

چگونه تجويز توان كرد كه او جمعه را وجوب عينى مى‌دانسته باشد و ترك مى‌كرد. باشد با همه اعزاز و احترامى‌كه او نزد سلاطين داشته و عدم خوف و تقيه از احدى، حتى اينكه نقل كرده اند كه سلطان ركن الدوله ديلمى او را در مجلس در پهلوى خود جاى مى‌داده و با او از روى كمال ادب گفتگو مى‌كرده و تصديق مى‌كرده به حقيت مذهب اماميه و صدق آنچه او مى‌فرموده، و با صاحب بن عباد چنان وزيرى به استقلال(كذا) شيعى كمال ربط و مصاحبت داشته، با اين همه اعتبار او و كمال استيلاى شيعه در آن زمان چگونه جايز بوده بر او ترك نماز جمعه با قول به وجوب عينى آن؟ و اگر مى‌گذارده و ترك نمى‌كرده چگونه پوشيده مانده بوده اين معنى و شيخ طائفه با وجود قرب زمان او و شاگردى شيخ مفيد كه شاگرد او بوده تا اينكه دعوى كرده تا زمان او هيچ كس نماز جمعه نگزارده بغير از خلفاء و امراء و كسانى كه نصب شده اند از براى نماز. (١٧)