فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٨ - سپرده هاى انتقال پذير سيدعباس موسويان
و قرارداد قبلى پرداخت مىشود به صورت غير ثابت (نقدى و جنسى) است و از طريق قرعه بين صاحبان حساب توزيع مىشود. از آنجا كه معمولا صاحبان اين نوع سپردهها علاوه بر نگهدارى وجوه، قصد كمك به بانك در اعطاى قرضالحسنه و شركت در ثواب معنوى آن عمل مقدس دارند اطلاق «سپرده قرضالحسنه» به اين حسابها به جا و شايسته است.
٣. سپردههاى سرمايهگذارى مدتدار
بسيارى داراى سرمايههاى نقدى هستند كه به علل مختلف علاقه يا توان به كارگيرى آنها را ندارند. به اين جهت سراغ موءسساتى مىروند كه بتواند علاوه بر حفظ سرمايه، سودى در اختيار آنها قرار دهد. بانكهاى سنتى در قالب سپردههاى ثابت، وجوه مذكور را جذب كرده علاوه بر تعهد باز پرداخت اصل آنها، متناسب با مدت زمان سپردهگذارى به صاحبانشان بهره مىپردازند. از آنجا كه ماهيت حقوقى اين نوع سپردهها قرض با بهره و از مصاديق روشن ربا بود در قانون بانكدارى بدون ربا تغيير بنيادى يافت. چنانچه در مواد سه تا شش قانون بانكدارى بدون ربا آمده، بانكها وجوه سپردههاى سرمايهگذارى مدتدار را در قالب حقوقى عقد «وكالت» از صاحبان آنها تحويل گرفته و به عنوان وكيل سپردهگذاران در امور مشاركت، مضاربه، اجاره به شرط تمليك، معاملات اقساطى، مزارعه، مساقات، سرمايهگذارى مستقيم، معاملات سلف و جعاله به كار مىگيرند. بانكها مىتوانند اصل سپردههاى سرمايهگذارى مدت دار را تعهد يا بيمه نمايند و منافعحاصل از عمليات مذكور را طبق قرارداد، متناسب با مدت و مبلغ سپرده با رعايتسهم منابع بانك پس از كسر هزينهها و حق وكالت، بين صاحبان سپرده تقسيم مىكنند.
در اين حسابها اگر چه ميزان سود از ابتدا معلوم نيست امّا به سبب وسعت عمل و تنوع معاملات اطمينان هست كه سود منابع عايد اين وجوه خواهد شد، بطوريكه بانك مىتواند قبل از حسابرسى كامل به آنها سود علىالحساب بپردازد.