فرمان به دميدن روح آمده است و ظاهر اين مستفيضه به استناد مناسبت حكم و موضوع اين است كه فرمان به دميدن روح در تصوير به نقاش براى اثبات عجز و ناتوانى او در تكميل كردن آفريده اش [يعنى نقاشى [است، گويا به او خطاب مى‌شود: اى نقاش! اگر راست مى‌گويى و تصويرگر هستى چنان كه خداوند درتصاوير روح را مى‌دمد تو نيز روح را دراين تصوير خود بدم، از اين مطلب به دست مى‌آيد كه آنچه ممنوع و مبغوض مولى است تشبّه نقاش به خداوند درصفت تصويرگرى است، بنا بر اين همين معناى مصدرى يعنى ايجاد مورد نظر شارع است. (١٨)

ما مى‌توانيم در ملازمه عرفى بين ايجاد و وجود كه ايشان ادعا كرده چنين مناقشه كنيم: اين ملازمه در مورد حرمت غش دردادوستد نقض شده است؛ زيرا آنچه حرام است، ايجاد غش است اما بقاء و استمرار غش در صورتى كه غش انجام گرفته باشد ـ حرام نيست و مشترى تنها به خاطر تدليسن فروشنده مى‌تواند خيار فسخ را جارى كند. همچنين حرمت همبسترى و فرزند آوردن درحالت حيض يا درحال روزه كه از جمله موارد نقض است؛ چه اگر انجام اين كار حرام است، استمرار آن حرام نيست؛ زيرا اگر مرتكب آن شد بيرون افكندن نطفه ازرحم زن جايز نيست. از موارد ديگر نقض ملازمه عرفى بين ايجاد ووجود حرمت زنا است؛ زيرا چنان كه محقق ايروانى بيان كرده اگر چه زنا حرام است، اما تربيت فرزندى كه از زنا متولد شده حرام نيست بلكه در مقابل نگهدارى او از تلف واجب است. (١٩) دقت كنيد.

همچنين حرمت خياطى لباس ديگرى بى آن كه صاحب آن اجازه داده باشد، اين كار گرچه در آغاز حرام است، اما اگر چنين كرد بقا و استمرار آن حرام نيست؛ بلكه اتلاف لباس خياطى شده جايز نيست، چنان كه اگر درزمين ديگرى با مراد صاحب آن زمين و بدون اجازه او ساختمانى بسازد، در آغاز ايجاد حرام است اما استمرار و بقائش حرام

(١٨)مكاسب محرمه،ج١،ص٢٨٥و٢٨٦.
(١٩)حاشيه مكاسب،ص٢٢.