فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢١ - نگرشى بر فقه سيد مرتضى سيدمهدى طباطبائى
١. آرا و اقوال منحصر به فرد اماميه؛ به طورى كه آنها را بر مبانى و ادلّه قاطع و قطعى استوار نموده رأى و دليل مخالف و مناقشههاى آن را ردّ مىكند.
٢. اقوال داراى موافق از عامّه كه گمان انفراد در آنها رفته كه با اثبات عدم انفراد اماميه در آن اقوال، بر آن استدلال مىكند.
به طور كلى شيوه عمل در هر مسأله فقهى، به ترتيب زير است:
١. بيان رأى اماميّه در مسأله و تبيين آن. در برخى مسائل ـ به خصوص در كتاب ناصريات كه بناى او بر شرح قول ناصر بوده، نه نقل متفرّدات اماميه ـ اذعان مىكند كه از اصحاب، نثّ و قولى بر آن حكم نيافته است (٧٠)؛ امّا به هر ترتيب نظر فقهى خويش را مطرح مىكند.
٢. بيان اقوال فقهاى عامّه، اعم از موافق و مخالف، با موشكافى و بررسى دقيق آن، جهت حصول نتيجه نهايى در اثبات انفراد اماميّه يا عدم آن. او از اثبات انفراد اماميّه در آرا و اقوال فقهى هراس ندارد و مىگويد:
تفرّد نسبت به مسألهاى كه متكى بر حجت آشكار و دليل گوياست به هيچ وجه باعث ترس و وحشت نيست. (٧١)
در نقل اقوال، بيشترين تكيه سيّد بر آراء پيشوايان چهارگانه اهل تسنن و اصحاب آنهاست. چنان كه گاهى قول قديم و جديد آنها را نيز بيان مىكند. (٧٢)
برخى كتب علم الخلاف عامّه كه از آنها نام مىبرد، منبع دسترسى او به اقوال است. (٧٣) از عبارات او استفاده مىشود كه در اكثر نقل قولها مستقيماً به منابع فقهى اهل تسنّن مراجعه مىكرده است.
(٧٠)ر.ك: الناصريات، ص٧٢، م٣و ص١٧٣، م٥٥ و ص٢٠٨، م٨٢و ص٣٥٥، م١٦٩ و ص٣٦٩، م١٧٥.
(٧١)الانتصار، ص٦٤، م٦.
(٧٢)ر.ك: الانتصار، ص٤٧٣، م٢٦٦ و ص١٠١، م١٠.
(٧٣)مانند مسائل الخلاف تأليف طحاوى و مسائل الخلاف تأليف ساجى.