فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠٣ - سپرده هاى انتقال پذير سيدعباس موسويان
٣. سپرده سرمايهگذارى: اين سپردهها به دو شكل كوتاه مدت و بلند مدت است:
الف ـ سپرده سرمايه گذارى كوتاه مدت: در اين نوع حسابها، سپردهگذاران به عنوان مشاركت، سرمايه نقد خود را به بانك داده دفترچه دريافت مىكنند و تا زمانى كه سرمايه خود را از بانك نگرفتهاند متناسب با آن در سرمايه و سود بانك سهيم خواهند بود و بايد مقرراتى اتخاذ كرد كه اين حساب از ثبات نسبى (مثلا حداقل به ميزان سه ماه) برخوردار بوده و تبديل به سپرده پسانداز يا جارى نشود. براى اين منظور مىتوان در مقررات اين حساب آورد كه هر كس قبل از سه ماه سرمايه خود را خارج كند به معناى فسخ قرار داد و انصراف از سود است و چون سرمايه جذب شده از طريق اين حسابها نسبت به سپردههاى سرمايهگذارى بلند مدت از ثبات كمترى برخوردار است و در مقام سودآورى از توان پايينترى برخوردار خواهد بود. در نتيجه در مقام تقسيم سود نيز با ضريب كمترى سهم خواهد برد.
ب ـ سپرده سرمايهگذارى بلند مدت: در اين نوع حسابها، سپردهگذاران به عنوان مشاركت، سرمايه نقد خود را به بانك داده گواهى سپرده سرمايهگذارى بلند مدت دريافت مىكنند. اين گواهىها مىتواند در دو شكل با نام و بىنام باشد. در گواهىهاى با نام، صاحبان سپرده متعهد مىشوند تا سررسيد معين سرمايه خود را خارج نكنند و در غير اين صورت اصل سرمايه يا سود سپرده سرمايهگذارى كوتاه مدت بسنده كنند. در گواهيهاى بىنام همانند اوراق سهام عمل مىشود. (با اين تفاوت كه اينها سررسيد معينى دارند) بانك طى زمان مشخصى گوهىهاى مذكور را بر اساس قيمت اسمى به فروش مىرساند و متعهد مىشود در سررسيد معين حامل اوراق را مالك و شريك بانك شناخته علاوه بر اصل سرمايه سهم سود وى را پرداخت كند. بعد از تمام شدن زمان مشخص، اوراق مذكور خارج از بانك به قيمت بازار خريد و فروش مىشوند. صاحبان اين اوراق هر وقت به پول نقد نياز پيدا كردند مىتوانند در بازار بورس يا هر جاى ديگر آنها را فروخته به پول نقد تبديل كنند. روشن است با گذشت زمان متناسب با عملكرد بانك قيمت اوراق از قيمت اسمى بيشتر مىشود. از آنجا كه اين نوع سپردهها از ثبات كامل برخوردار است