از امام صادق(ع)از حكم شطرنج پرسيده شد... آن حضرت فرمود: هرگاه خداوند ميان حق و باطل را جدا كند شطرنج با كدام يك از آنها خواهد بود؟ زراره مى‌گويد: با باطل. حضرت فرمود: پس خيرى در آن نيست. تقريب دلالت به اين است كه بگوييم: شطرنج از آن جهت كه در تقسيم بندى در رديف باطل قرار دارد در آن خيرى نيست در نتيجه جايز نخواهد بود.

نقد و بررسى

بر استدلال به اين حديث نيز ايراداتى ممكن است وارد باشد:

اولا، آيه اللّه خوانسارى اشكال نقضى مى‌كند كه اگر شطرنج از آن جهت كه در رديف باطل واقع شده و در آن خيرى نيست حرام باشد بايد هر غير حق و هر چه در آن خير نيست حرام باشد. وى در اين باره مى‌نويسد:

واما... الموثقه فاستفاده الحرمه منهما من جهه الطرفيه مع الحق مشكله. الاترى ان اللغو لايكون حقا فهو يكون باطلا ومع ذلك لايكون محرما... . (٥٥)

استفاده حرمت بازى با شطرنج- هرچند همراه با برد و باخت نباشد- از روايت فضيل و موثقه زراره از آن جهت كه در تقسيم بندى جزء باطل شمرده شده مشكل است ، زيرا امور لغو در رديف حق قرار نمى‌گيرد. پس بايد

(٥٤)وسايل الشيعه، ج‌و١٢، باب ١٠٢، از ابواب مايكتسب به، ٥، ص٢٣٨٦.
(٥٥)جامع المدارك، ج‌و٣، ص‌ب٢٨.