فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٢ - حكم نقاشى و مجسمه سازى از نگاه شريعت (٢) آیت الله سيدمحسن خرّازى
خواست سليمان به دست ساخته آنها است، الا اين كه ظاهراً چنان نيست كه هرگاه پيامبرى صرفاً به كارى مرجوح علاقه و ميل نشان دهد مادامى كه اثر اين علاقه و ميل ظاهر نشود بلكه درمقابل مخالف آن ظاهر شود، با مقام و منصب پيامبرى او منافات داشته باشد. به عنوان مثال اگر پيامبر(ص) بردگى و كشته شدن نزيكان خود را دوست نداشته باشد بلكه در مقابل راحتى آنها را دوست داشته باشد و با اين حال فرمان به كشتن و اسارت آنها بدهد، با عصمت و مقام نبوت او منافات ندارد. و از اين بيان مىتوان نتيجه گرفت كه انكار ائمه (ع) به اذن و امضاى حضرت سليمان برمىگردد نه صرف خواست او. (٣١)
تكلف و مخالفت اين توجيه با ظاهر آيه هويداست. اگر ظاهر آيه، رجوع مشيّت به معمول و دست ساخته آنها باشد ـ چنان كه خود ايشان به چنين ظهورى اذعان كرده است ـ ظاهر انكار ائمه (ع) مىبايست حرمت نگهدارى تصاوير و مجسمه هاى حرام باشد.
مگر گفته شود كه مجرّد انكار ائمه (ع) تنها دلالت براين دارد كه خواست داشتن تماثيل با مقام نبوت ناسازگار است اما نه اين كه چنين خواستى حرام باشد؛ زيرا انكار اعم از حرمت است. شايستگى نداشتن براى مقام نبوت مستلزم حرمت فعل نمىشود؛ زيرا انجام كارهاى مكروه يا حتى برخى مباحات نيز با مقام و منصب نبوت نمىسازد، با اين حال حرام نيستند. دقت كنيد.
دليل ششم: امام باقر (ع) در صحيحه زراره فرمود:
لابأس بأن يكون التماثيل فى البيوت اذا غيّرت روءوسها منها و ترك ما سوى ذلك؛ نگهدارى مجسمه ها و تصاوير درخانه ها درصورتى كه سرهاى آنها تغيير داده شده و بقيه اجزاى آن باقى باشد، منعى ندارد. (٣٢)
چگونگى استدلال با اين روايت:مفهوم روايت اين است كهاگر سرمجسمه ها و
(٣١)بلغة الطالب،ج١،ص٩٧.
(٣٢)وسائل،ج٣،ص٥٦٤،باب٤،احكام مساكن،ح٣.