از جمله شرايط وقف اين است كه شرط خيار در رجوع نكند... و اگر چنين شرط ى در وقف انجام گيرد وقف در نظر اصحاب ما باطل است زيرا در اين مطلب مخالفى وجود ندارد. (٣٨)

نقد و بررسى

به نظر مى‌رسد اين استدلال از نظر صغرا و كبرا مورد اشكال باشد. از نظر صغرا در مبحث تاريخ بحث ملاحظه شد كه بسيارى از فقها از جمله شيخ مفيد، سيد مرتضى و شيخ طوسى چنين شرطى را صحيح مى‌دانند بلكه سيدمرتضى ادعاى اجماع بر صحت كرده بود و اما از نظر كبرا اين اجماع يا قطعا مدركى است و يا احتمال مدركى بودن آن مى‌رود.

ب - تنافى با قصد قربت

ممكن است گفته شود كه در وقف قصد قربت لازم است و هر چيزى كه براى خدا قرار داده شود برگشت ناپذير است، زيرا در روايت آمده است:

انما الصدقه للّه- عزوجل- فما جعل للّه- عزوجل- فلارجعه له فيه. (٣٩)

همانا وقف براى خداست و هر چه براى خدا واقع گردد در آن برگشت نيست.

بنابراين مال موقوفه كه به قصد قربت انجام پذيرفته است و از آن رو كه شرط خيار رجوع به وقف به هنگام نياز سبب براى برگشت مال وقفى است باطل خواهد بود.

(٣٨)ابن ادريس، سراير، ج ٣، ص ١٥٦، موسسه نشر اسلامى.
(٣٩)وسايل الشيعه، ج١٣، باب ١١ از ابواب الوقوف والصدقات، ج١٧، ص٣١٦، المكتبه الاسلاميه.