فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٤ - حكم نقاشى و مجسمه سازى از نگاه شريعت (٢) آیت الله سيدمحسن خرّازى

فصل سوم: حكم نگاهدارى تصاوير حرام

ظاهر گفتار برخى ازقدما اين است كه خريد و فروش مجسمه حرام است.

شيخ مفيد در مقنعه آورده است:

ساختن بت، صليب ، مجسمه، شطرنج، نرد و نظاير آنها حرام است و خريد و فروش آنها نيز حرام مى‌باشد. (١٤)

شيخ طوسى در نهايه گويد:

ساختن بت، صليب، مجسمه، تصاوير، شطرنج، نرد و ساير انواع قمار، حتى آلات بازى كودكان با گردو[حرام است]، تجارت، تصرف و كسب درآمد از طريق آنها حرام و ممنوع است. (١٥)

ظاهر اين عبارتها حرمت به كار گرفتن و نگاهدارى مجسمه و تصاوير است و الا وجهى نداشت كه آنان دادوستد باآنها را حرام بدانند. با اين وجود، شگفت از صاحب جواهر است كه مدعى شده خريد و فروش و نگهدارى و به كارگيرى و بهره بردارى از مجسمه و تصاوير جايز است و گفته است:

ما احدى از فقها را نيافتيم فتوا به آن [حرمت] دهد. به استثناى محقق اردبيلى كه حرمت به ايشان نسبت داده شده است. (١٦)

دلايل حرمت نگهدارى مجسمه و تصوير

براى اثبات حرمت نگهدارى مجسمه و تصوير به دلايل ذيل استدلال شده است:

دليل نخست: وقتى كارى حرام مى‌شود ظاهراً وجود معمول چه درابتدا و چه در استمرار مبغوض مولى است؛ بسان حرمت ساخت بت.

شيخ انصارى براين استدلال چنين اشكال كرده است: