فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٢ - حكم نقاشى و مجسمه سازى از نگاه شريعت (٢) آیت الله سيدمحسن خرّازى
صورت مانعى ندارد.
فرع هشتم:
ممكن است گفته شود: نقاشى برشخص نابالغ حرام نيست؛ زيرا تكليف از او برداشته شده است. بنا بر اين اگر او تصويرى بكشد كارحرام انجام نداده است و ممانعت و نهى ازاو واجب نيست؛ زيرا نقاشى بسان قتل يا هتك آبروى موءمن نيست كه شارع مقدس به هيچ وجه حتى اگراز چهار پايان انجام گيرد، راضى به وقوع و تحقق آنها نيست. شاهد مدّعا اين كه شارع نگاهدارى نقاشى را ـ بنا بر پذيرش جواز نگهدارى ـ اجازه داده است.
به همين خاطر مرحوم سيد يزدى افزون بر جواز اين كار مدعى شده است كه مىتوان مقدمات كار را براى شخص نابالغ فراهم آورد. آنجا كه گويد:
هرگاه شخص نابالغ شخصاً اقدام به نقاشى كند ممانعت او واجب نيست. حتى مىتوان گفت كه فراهم ساختن مقدمات براى او جايز است درصورتى كه آن عمل به شخص بالغ كه مقدمات كار را فراهم مىكند منسوب نگردد. دليل اين حكم فقدان دليل بروجوب ممانعت يا حرمت متمكن ساختن شخص نابالغ است. چنان كه در بقيه محرمات نيز ممانعت واجب نيست محرماتى كه از طريق ادله آنها يا از راه ديگر درنمىيابيم كه شارع چنان به آن اهتمام دارد كه وجود آن را به هيچ وجه در خارج نمىپسندد... و پيداست كه نقاشى، از آن دسته از محرمات نيست كه شارع تحقق آن را به هيچ وجه درخارج نپسندد؛ زيرا حكمت وفلسفهءحرمت كه مصنف آن را ياد كرده ـ چنان كه بيان شد ـ تمام نيست، به علاوه اگر اين حكمت تمام باشد، لازمه اش اين است كه افزون برآفرينش، نگاهدارى تصاوير نيز حرام باشد؛ درحالى كه خود وى نگاهدارى تصاوير را حرام نمىداند. (١٢)
ممكن است كسى بگويد: از ظاهر اخبار به دست مىآيد كه حكمت حرمت و ممانعت از نقاشى تشبّه و همسانى شخص نقاش با خداوند در صفت تصوير گرى است كه
(١٢)حاشيه مكاسب،ج٢٠، چاپ سنگى.