- (اصطلاح فلسفى) مراد از مبادى انسان اخلاط اربعه است كه با حيوان مشترك است و ديگر روح، قلب، نفس و حيات است و ديگر كبد، دماغ، و ... است (از رسائل صدرا ص ٣٠٦).

مَبادىِ تَصْديقيَّه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد از مبادى تصديقيه تصديقات بديهى است كه موجب توصل و كشف تصديقات مجهول است مبادى تصوريه هر علمى عبارت از حدود موضوعات و اجزاء و جزئيات و اعراض ذاتيه آن علم است مبادى تصديقى يا بينة الثبوت‌اند علوم متعارفه مينامند و يا بينة الثبوت نمى‌باشند و در اين صورت يا از روى حسن گمان بمعلم مورد تصديق متعلم واقع ميشوند اصول موضوعه نامند و اگر با انكار و شك تلقى شود مصادرات نامند.

شيخ گويد: مبادى تصوريه عبارت از امورى هستند كه تصور مسائل هر علمى بسته بآنها است و مبادى تصديقيه عبارت از مسائلى است كه تصديق بآنها بديهى بوده و در اثبات مسائل علم بكار برده ميشوند، مانند تعاريف و اصول موضوعه و علوم متعارفه و مصادرات و قضاياى اوليه بديهى مانند اصل امتناع اجتماع نقيضين و ارتفاع آن دو و غيره حاجى گويد: آن قسمت از مبادى كه بديهى ميباشند قابل انكار نيست و علوم متعارفه گويند و اگر متعلم با آنكه خود قبول ندارد مع ذلك با عناد تلقى كند مصادرات گويند. و هرگاه امورى باشد كه بطور اصل مسلم قبول شود تا مسائل ديگر كه مترتب بر آنها است درست آيد اصول موضوعه گويند، و در مورد مبادى تصوريه و تصديقيه گويد:

«فالمبادى التصوريه هى الحدود و الرسوم و التصديقيه هى القضايا المؤلفة منها الاقيسة و غيرها و المبادى الخاصه فى التصورات مثل الفصول و الخواص و العامة المأخوذة فى التعريفات و المبادى التصديقية الخاصة مثل قضايا مخصوصة لها».

(از شرح منظومة اللئالي ص ٩ و رجوع شود به شفا ج ١ ص ٦- ج ٢ ص ٢٩١- اسفار ج ١ ص ١٥٥، ٣٠٦).

پاره ديگر از تركيبات ديگر.

مَبادىِ تَصَوّريَّه‌

- (اصطلاح فلسفى و منطقى) رجوع شود به مبادى تصديقيه.

مبادى خارجى‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد از مبادى خارجى علت فاعلى و غائى است كه خارج از ذات اشياء و معلول خودند (از شفا ج ١ ص ٨).

مَبادىِ داخِلى‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد از مبادى داخلى علت صورى و مادى ميباشد كه مقوم اشياء و معلولات‌اند (از شفا ج ١ ص ٦).

مَبادىِ طَبيعى‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد از مبادى طبيعى علل اربعه و گاه عناصر اربعه‌اند (از اسفار ج ٢ ص ١٣٢، ١٩٩).

مَبادىِ عالِيَه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد از مبادى عاليه عقول مجرده طوليه و نفوس‌