منافعى كه در باب اجاره مورد تمليك قرار مى‌گيرند لازم نيست كه هميشه از اعراض بوده و قائم بالذات نباشد مثل سكناى خانه و عمل خياطت بلكه شامل اعيان خارجى نيز بوده بشرط اينكه نماء اعيان ديگرى باشند مثل شير و پشم گوسفند و اثمار و اشجار و نتاج حيوانات.

بنا بر اين ميشود حيوان يا اشجارى را باعتبار منافعى كه در آنها است اجاره داد و بالزوم بقاء عين در اجاره منافات ندارد زيرا متعلق اجاره فرض كنيم گوسفند باشد شير و پشم آن با اينكه داخل در اعيان خارجى است از منافع آن بشمار آمده و از بين رفتن آنها با بقاء گوسفند ضررى نخواهد داشت.

و همچنين است اجاره دادن درياچه براى صيد ماهى يا استفاده از آب آن و نيز اجاره دادن محلى كه داراى اشجارى است براى انتفاع از ميوه‌هاى آن يا قطع اشجار و نيز صحيح است اجاره مرتع براى چريدن گاو و گوسفند چنانكه سيره بر آن جارى است.

و بالجمله منفعت اختصاص باعراض نداشته بلكه منفعت هر چيزى بر حسب حال آن چيز است.

(كليات حقوق ص ١٣١، ١٣٢)

مُنافِق‌

- (اصطلاح عرفانى و كلامى) يعنى دورو و متلون.

گفته‌اند: «المنافق ما اخذ من الدنيا، يأخذ بالحرص و يمنع بالشك و ينفق بالرياء و المؤمن يأخذ بالخوف و يمسك بالسنة و ينفق لله خالصا فى الطاعة» (طبقات ص ٩٥) در كلام- كسى كه اسلام را ظاهر كرده و در باطن كافر است و نفاق در اصل مخالفت ظاهر با باطن است.

(از كشاف ص ١٤٢٢)

منامات‌

- (اصطلاح كلامى عرفانى) آنچه را اهل خلوت در خواب ببيند منامات گويند در مقابل واقعه و مكاشفت.

و بالجمله آنچه را اهل خلوت در خواب بينند منامات گويند در مقابل واقعه و مكاشفت رجوع بفرهنگ مصطلحات عرفا شود.

از مصباح الهدايه ص ٣١٣٤).

مُناقَضَه‌

- (اصطلاح منطقى و اصولى) مناقضه عبارت از ابطال يكى از دو گفتار است بگفتار ديگر و در اصطلاح منع مقدمه معينى از مقدمات دليل است و شرط آن اين است كه مقدمه از نوع اوليات و مسلمات نباشد لكن در تجربيات و حدسيات روا باشد كه نقض وارد آيد. (از دستور ج ٣ ص ٣٣٨- كشاف ص ١٤١).

نزد اصوليان عبارت از نقض باشد و نزد بلغاء عبارت از تعليق امرى باشد بمحال براى اشاره بمحال بودن وقوع آن مانند «لا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِياطِ» (از كشاف ص ١٤١١) در ابدع آرد: مناقضه‌