فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١٧٣٨ - خصوصيات رئيس مدينه كَرامت و مراتب رياستهاى آن
فعلى خواهد، و نامش به اين افتخارات مشهور گردد به نزد ملت خود و ساير ملتها، در زمان خود و بعد از او همچنان نامش در افواه در روزگاران دراز بماند، قهرا اين چنين كس بيش از همه لياقت و اهليت رياست دارد.
و البته اين گونه افراد در اغلب اوقات نيازمند به ثروت و مكنت زيادى مىباشند تا در برآوردن اميال و خواستهاى مردم مدينه اعم از توانگر كردن آنان و يا فراهم كردن وسائل لذت آنها مصرف دارند، و قهرا چون بايد در موقع خود اين گونه كارهاى مهم و پر خرج را انجام دهند لازم است كه توانگرى مالى آنها بسيار باشد و تقريبا متناسب با همه مردم مدينه باشد.
بنا بر اين پارهاى از رؤساء براى مصرف در اين گونه موارد بايد توانگر باشند و ثروت اندوزى كنند و معتقدند كه اين گونه هزينهها موجب كرامت و آزادى ملى است، اقدام به- گردآورى ثروت از راه باج و خراج از مردم مدينه مىكنند و يا از راه چيرهشدن بر اقوام ديگر و غارت اموال آنان اين گونه اموال را در بيت المال ذخيره كرده آماده مصرف در جهت جلب كرامت و عظمت بيش از پيش مدينه خود مىنمايند، و در هنگام ضرور هزينههاى بزرگى را درين راه تحمل مىكنند.
و البته اين امر مانع ازين نيست كه چون به هر نحو شيفته كرامت و عظمت شخصى است به هر وسيلهاى كه پيش آيد درين رهگذر براى خود و هم براى فرزند خود بعد از خود درين جهت كه نامش به وسيله آن پايدار بماند سهمى منظور دارد تا ازين راه قدرت را در فرزندانش و يا در فاميل خود حفظ كند، و علاوه، باز هم اين امر مانع ازين نمىشود كه براى خود سهمى از توانگرى مالى قرار بدهد تا بدان سبب مورد احترام باشد و گر چه سود ديگرى به جز احترام از آن مال نخواهد برد، و علاوه به وسيله آن، اقوام ديگر او را مورد احترام و اكرام قرار دهند، و بدين وسيله همه طرقى كه موجب مىشود مردم او را مورد اكرام و احترام قرار دهند در خود جمع نمايد.
علاوه بر اينها اختصاصاتى براى خود مقرر دارد كه به درخشندگى و زينت و بزرگى و جلالت وى به نزد مردم بيفزايد، از قبيل قصر و پوشيدنى و نشان و بالاخره پنهان شدن از مردم، و سپس قواعد و ضوابطى براى انواع تشريفات و احترامات مقرر مىدارد.
هنگامى كه رياست وى تا اين حد مسجل گرديد و مردم به او و دودمانش عادت كردند و پادشاهى وى و كسانش را پذيرفتند درين هنگام مردم را بر حسب ترتيبى كه در احراز كرامت و جلالت شأن دارند در مراتبى خاص قرار مىدهد و به نظام مىآورد، و براى هر مرتبت كرامتى و اجلالى خاص قرار مىدهد و بر حسب لياقت او براى وى از وسائل كرامت مقرر مىدارد، از قبيل توانگرى مالى و خانه و لباس و نشان و مركب سوارى و جز آنها هر امرى كه در تجليل و شأن و شوكت آن مؤثر است. و البته اين امر را