فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١٧٢١ - م

عند العقل است (اسفار ج ٣ ص ٥٤- مجموعه دوم مصنفات ص ١١١).

مُدْرَكِ بِالعَرَض‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد علم حصولى است كه مدرك بالعرض و بواسطه صورى است كه از اشياء نزد عقل است.

(رجوع به علم حضورى و حصولى و (شرح منظومه ص ٣٤ شود.)

مُدْرَكات‌

- آنچه از اشياء ادراك شود مدركات‌اند.

مُدْرَكاتِ إمكانيَّه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد موجودات امكانيه‌اند.

(از اسفار ج ١ ص ٣٢٢).

مُدْرَكاتِ خَمْس‌

- (اصطلاح منطقى) مراد قواى پنجگانه است كه حس مشترك، خيال، وهم، حافظه و متصرفه است.

(از اسفار ج ١ ص ٢٧).

مُدَّعى‌

- (اصطلاح فقهى و عرفانى) و مدعى كسى است كه اگر ترك دعوى كند ترك ميشود «اذا ترك ترك» و يا كسى است كه كلامش مشتمل بر اثبات باشد و مدعى عليه كسى است كه سخن او مشتمل بر نفى باشد و يا مدعى كسى است كه براى خود حقى را ثابت ميكند بدليل و گفته شده است كسى كه ادعايش خلاف ظاهر باشد در مقابل آن مدعى عليه است.

(از شرح لمعه ج ١ ص ٢٠٧- ٢٠٨ قواعد ص ١٨٥- كشاف ص ٥٥٤) نزد عرفا آنكه خود را در خيال افكند و اظهارى كند منافى روش اهل حق.