معلقه، كه فلاسفه گويند غير مثل افلاطونى است زيرا مثل افلاطونى نورانى بوده و در عالم انوار عقليه‌اند و مثل معلقه در عالم اشباح‌اند «الصور المعلقة ليست بمثل افلاطون فان مثل افلاطون نورية ثابتة فى عالم الانوار العقلية و هذه مثل معلقة فى عالم الاشباح المجردة».

(ش ص ٥١١ و رجوع شود باسفار ج ١ ص ٧٣).

لاهيجانى گويد: و ميان جبروت و ملكوت برزخى است كه آن عالم ارواح و مثل نوريه است و ميان ملك و ملكوت برزخى است كه آن عالم مثال اشياء ماديه است (رجوع شود به ش ص ٢٥٤- شرح منظومه ص ١٩٨، اسفار ج ١ ص ١٢١ و ١٢٢ و ١٢٧ و ١٣٩).

مِثْلان‌

- دو امرى كه مشارك باشند در حقيقتى واحده از آن روى كه ايشان چنين باشند چون انسان و فرس كه مختلفانند و جسميت ايشان هر دو متماثلانند و بالاخره مثلان دو چيزى هستند كه هر يك از آنها جانشين ديگرى شود مانند دو سياهى، در مقابل متخالفان كه هيچ يك جانشين ديگرى نمى‌شوند مانند سياهى و سفيدى و حركت.

(درة التاج جمله سوم از فن دوم ص ٢١ از شرح حكمت عين ص ٦٤).

مَثَلُ الأصْنامُ الحَيَوانيَّه‌

- (اصطلاح اشراقى) و مراد رب النوع حيوان است.

(از اسفار ج ٣ ص ١٤١).

مُثُلِ خِياليَّه‌

- مراد از مثل خياليه همان مثل معلقه است كه از آنها تعبير به مثل حسيه هم شده است. (از اسفار ج ٣ ص ٩٥).

مُثُلِ عَقْليَّه‌

- (اصطلاح فلسفى) مثل نوريه را صدر الدين مثل عقليه ناميده است.

(از اسفار ج ٤ ص ١٤٣).

مُثُلِ مُعَلَّقَه‌

- (اصطلاح فلسفى) در فلسفه صدر الدين گاهى از مثل معلقه تعبير بخيال منفصل شده است بمناسبت آنكه مانند صور مرتسمه در خيال است كه وجود آنها وجود شبحى است و از آن جهت تعبير باشباح معلقه هم شده است و در هر حال مراد از مثل معلقه عالم اشباح است و از آن جهت موصوف باشباح‌اند كه نمونه اجسامند و ظل مثل نوريه‌اند.

(اسفار ج ١ ص ١٢٢ ج ٣ ص ٣٨- ش ص ٥٠٩- ٥١١).

مُثُلِ نوريَّه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد از مثل نوريه همان مثل عقلانى و بقول شيخ اشراق همان مثل نوريه افلاطونى و صور علميه حق تعالى است (ش ص ٢٥٤- شرح منظومه ص ٨٠).

مُثَلَّث‌

- (اصطلاح فقهى و هيئت) سه گوشه است و از سه يكى و در فقه عصير عنبى است كه پس از جوش آمدن و طبخ يك سوم آن مانده باشد كه طاهر و حلال است.

در نجوم و هيئت:

بروج متحد الطبع را از لحاظ قرار گرفتن در فلك بروج مثلثه گويند مانند:

حمل و اسد و قوس كه مثلثه اولند و آتشى است‌