فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١٤١٠ - ف

كه در بدن و تحت جناح است نعام گويند و آن دگر كه به جنوب مايل‌تر است مركب گويد و آنكه از دو ستاره كه در زانوى راست بدن و مايل‌تر به شمال بود سعد مطر گويند و از دو ستاره كه در سينه آن واقع است آنكه مقدم است سعد البارع گويند و از دو ستاره كه واقع در گردن آن بود آنكه مقدم است سعد الهمام نامند و از آن دو ستاره كه متقاربند و واقع در سر آن آنكه شمالى است سعد البهام گويند و سعد البهائم هم آمده است.

(از صور كواكب ص ١٢٤)

فَرْطُوس‌

- (اصطلاح نجومى) بفتح فا و سكون راء و ضم طاء.

نام ستاره‌ايست و هم نام ملك موكل امواج است اين اصطلاح از اسرائيليات است.

فَرْض‌

- (اصطلاح اصولى و فقهى) فرض در لغت تقدير است و قطع و گاه بمعنى تجويز است يعنى حكم بجواز و در اصطلاح فقها واجب را گويند و آنچه مكلف را در تركش عقاب باشد و بر فعلش مثوبت.

(از كشاف ص ١١٢٤)

فَرضِ كفائى‌

- رجوع بواجب كفائى شود.

فَرْع‌

- (اصطلاح ادبى و فقهى) فرع در برابر اصل است فروع فقهى در برابر اصول و قواعد فقهى ست.

فَرْق‌

- (اصطلاح عرفانى) فرق در مقابل جمع است و اشارت بخلق است بدون حق.

بعضى گويند بمعناى مشاهده عبوديت است و صفت حيات الهى را نيز گويند.

و گويند «فرق» آنست كه بتو نسبت داده شود و «جمع» آنست كه از تو سلب شود باين معنا كه امور كسبى بنده فرق است و آنچه از طرف حق است جمع است و هر كه تفرقه نداشته باشد بندگى ندارد و هر كه جمع ندارد، معرفت ندارد زيرا تفرقه شريعت و جمع حقيقت است بحكم‌ إِيَّاكَ نَعْبُدُ اثبات تفرقه است باثبات بندگى و بحكم‌ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ‌ طلب جمع است، تفرقه آغاز ارادت است و جمع انجام آن.

(تاريخ تصوف ٦٤٢).

مظفر كرمانى گويد: