است.) اصحاب نجوم هر يك از بروج را به سه قسمت كرده‌اند كه هر ثلثى را ده درجه بود آن ده درجه را وجه ناميده‌اند و آن ده درجه نسبت بهمان ستاره داده ميشود و مثلا گفته ميشود كه فلان ستاره رب الوجه است و از آن بامورى مانند مولود و چگونگى آن پى ميبرند از باب مثال ده درجه اول از برج حمل را وجه مريخ نامند و ده درجه دوم را وجه آفتاب و ده درجه سوم را وجه زهره نامند و همين طور ده درجه اول برج ثور را وجه عطارد و ده درجه دوم آن را وجه ماه و ده درجه سوم را وجه زحل نامند. و همين طور تا دوازده برج كه هر ده درجه وجهى بود براى ستاره.

ارْبابُ اْلهِمَمِ الْعالِيَة

- (اين اصطلاح عرفانى است) و كسانى را گويند كه همت آنها همواره حق تعالى باشد و توجهى بما سوى اللّه نداشته باشند.

(اصطلاحات شاه نعمت اللّه خطى)

ارْبابِ مُعاملات‌

- (اين اصطلاح عرفانى است) و كسانى را گويند كه خود را براى عبادات مهيا كرده باشند باميد ثواب.

(شرح منازل خطى ث ٨٥٤)

ارْبابِ مَواجِيد

- (اين اصطلاح عرفانى است) و كسانى را گويند كه بر سبيل حال بحالات و مقامات رسيده‌اند.

(شرح گلشن ص ٥٦٣)

ارْباعُ السّنَة

- (اين اصطلاح هيوى است.) منظور از ارباع سنه، فصول چهارگانه است. گويند فلك محيط دائم- الدوران است مانند دولاب كه از مشرق به مغرب دور ميزند در فوق ارض و از مغرب به مشرق در تحت ارض پس دائما نصف فلك بر جهت فوق است كه شش برج ميشود. يعنى ١٨٠ درجه و نصف ديگر كه تحت الارض است آن هم ١٨٠ درجه است. قسمت فوق الارض را يمنه گويند و تحت الارض را يسرة گويند.

در همان درجه از مشرق كه طلوع ميكند در نظير آن در طرف مغرب غروب ميكند پس دائما ميتوان چهار نقطه براى آن فرض كرد: نقطه مشرق، نقطه مغرب و نقطه در كبد آسمان و نقطه نظير آن در تحت الارض. نقطه كبد السماء را وتد عاشر نامند و نقطه نظير آن را وتد الرابع نامند.

بنا بر اين با اين چهار نقطه دائما فلك منقسم به چهار قسم شده كه هر ربع آن را ٩٠ درجه بود از افق مشرق تا وتد السماء ٩٠ درجه كه آن را ربع شرقى صاعد نامند و از وتد السماء تا وتد مغرب ٩٠ درجه بود كه ربع جنوبى هابط گويند و از وتد مغرب تا وتد ارض ٩٠ درجه است كه ربع غربى هابط گويند و از وتد ارض تا وتد مشرق ٩٠ درجه است كه ربع شمالى صاعد نامند.

آفتاب اين بروج ١٢ گانه را در هر دورى ٤/ ١ ٣٦٥ روز طى ميكند كه تقريبا در هر برجى سى روز و اندى از روز توقف دارد و در هر درجه يك روز و يك شب و كسرى.

قهرا در روز، فوق زمين است و در شب زير.

و باز قهرا در فصل تابستان در